Het is inmiddels veertien jaar geleden dat ik vanuit Indonesië naar Singapore kwam om te werken. Mijn leven op Java was zo moeilijk geworden, dat ik geen betere oplossing zag. Ik moest mijn twee kinderen alleen onderhouden nadat mijn man bij ons was weggelopen zonder enige vorm van financiële ondersteuning. Ik besloot dat het tijd was om zelf de verantwoordelijkheid te nemen voor onze toekomst.

Mijn zoon was toen zes jaar oud, mijn dochter pas anderhalf. Ik kom uit een klein dorp op het platteland, en ik heb maar weinig opleiding. Het is moeilijk werk te vinden in Indonesië, zeker voor iemand zoals ik. Mijn ouders zijn boeren. Op onze familie boerderij hebben we koffiebonen, bananen en kokospalmen. We hebben ook Doerianbomen. Ons dorp is kalm en vredig, met koel water, en ligt lakbij de hoogste berg op Java, Gunung Semeru. Ik had daar kunnen blijven, bij mijn ouders, maar ik was nu een volwassen vrouw met twee kinderen. Ik vond dat ik mijn verantwoordelijkheid moest nemen. Mijn ouders hadden erg weinig geld, en mijn kinderen hadden hun dagelijkse behoeften. Ook moest ik aan hun educatie denken. Maar aan de ander kant hadden ze ook de liefde nodig van hun moeder.

Moeilijkste keuze

Het was de moeilijkste keuze die je je kunt voorstellen: moest ik bij ze blijven en ze op enkel liefde grootbrengen? Ze misten al de helft van hun ouderliefde, sinds hun vader ons verlaten had. Ik besloot dat ik mezelf zou opofferen voor hun toekomst. Ik zou mijn gevoelens ondergeschikt maken aan hun behoeften. Dus ik zei tegen mezelf dat ik sterk moest zijn, vooral tegenover mijn eigen ouders en de kinderen.

Leeg

Nadat ik vertrokken was naar Singapore om te werken als domestic worker wenden we allemaal langzaam aan de nieuwe situatie. In die dagen was het niet makkelijk om contact te houden met familie thuis. De tijd vloog voorbij. Mijn eerste baan was in een gezin zonder kinderen. Ik deed algemeen huishoudelijk werk. Maar in mijn tweede baan zorgde ik voor een éénjarige tweeling. Ik gaf mezelf afleiding door hard te werken en was blij dat ik mijn eigen kinderen financieel kon onderhouden. Maar vaak voelde ik me leeg. De hele dag was ik bezig met het zorgen voor iemand anders’ kinderen. Ik baadde ze, kookte voor ze en speelde met ze. Ik sliep zelfs ’s nachts bij ze. Van de vroege morgen tot de volgende was ik er voor deze kinderen. Mijn werkgever vroeg me hen te leren tellen, en het alfabet opzeggen. Toen ze dat konden, kreeg ik salarisverhoging. Ik leerde ze die dingen met liefde. Het was een goede baan. Maar dan realiseerde ik me weer dat ik nooit de kans zou hebben deze dingen te doen voor mijn eigen kinderen. Ik miste al die kostbare momenten.

Meer over Novia Arluma (vanaf 2’48”) en andere domestic workers in deze video

Pijnlijk

Ik ga regelmatig terug om mijn familie te bezoeken. De tweede keer dat ik naar huis ging was ik van plan wat langer te blijven. Enkele maanden, om bij mijn kinderen te kunnen zijn. Mijn zoon was toen twaalf. Maar toen ik thuiskwam voelde ik me verloren. Mijn dochter is erg verlegen. Ze sprak met weinig mensen in de familie, alleen met mijn moeder, haar oma. Het ergste was dat ze ook niets tegen mij zei. Als ze me iets wilde laten weten, dan vroeg ze mijn moeder het mij te vertellen. Het was het pijnlijkste wat je je kunt voorstellen als moeder. En het was allemaal mijn eigen schuld.

Gelukkig was mijn zoon blij me te zien. Hij was zo groot geworden. Zijn gedrag liet duidelijk zien dat hij meer aandacht van mij nodig had, en ik gaf hem zoveel ik kon. Maar na drie maanden moest ik weer weg. Voordat ik weg ging, sprak ik met mijn familie, inclusief de kinderen. Ik dacht dat mijn zoon oud genoeg zou zijn om het te begrijpen. Maar wat hij zei deed me beseffen wat hij zonder mij had moeten doorstaan. Hij zei: ‘Mama, kun je niet langer blijven? Je bent al zo lang bij ons weggeweest. En we hebben geen vader, alleen jou. Blijf alsjeblieft wat langer.’

Verdrietig

Ik was in dubio. Ik wist dat mijn ouders goed voor mijn kinderen zorgden; mijn moeder was een liefhebbende oma voor al haar kleinkinderen. Ik heb vijf broers en zussen, en onze huizen staan vlak naast elkaar. Ze hebben allemaal hun eigen gezinnen. Maar toen zei mijn zoon: ‘Mama, elke keer als ik thuis kom van school worden mijn neefjes en nichtjes begroet door hun ouders. Voor mij is er alleen oma. En soms, als oma op de boerderij aan het werk is, is er alleen het eten op de tafel om me welkom te heten. Dat maakt me zo verdrietig. En als oma dan terug komt, dan willen alle neven en nichten ook aandacht van haar. Mama, alsjeblieft. Ik wil jouw aandacht, net als de andere kinderen.’

Zijn woorden deden me realiseren dat ik mijn beslissing om in Singapore te werken duur had moeten bekopen. Ik was niet de enige die iets had moeten opofferen. Mijn kinderen leden onder mijn afwezigheid. Ik besloot niet weg te gaan totdat mijn kinderen er vrede mee hadden, en mijn zoon kon begrijpen waarom het belangrijk was dat ik ging. Uiteindelijk bleef ik ruim een jaar thuis. Mijn zoon wist toen dat ik niet wilde gaan, maar dat het voor zijn eigen toekomst was dat ik wegging.

Liefde

De voorbereidingen voor mijn vertrek gingen soepel. Tot de dag kwam dat ik moest gaan. Mijn zoon spijbelde van school en huilde de hele dag. Mijn dochter ging naar een school vlak bij huis, en in de pauze ging ik erheen om afscheid te nemen. Ze sprak nog steeds weinig tegen me, maar die dag greep ze me vast en huilde ook. Ik kon mezelf ook niet meer beheersen en barstte uit in snikken. Als ik een betere oplossing had geweten, dan had ik ervoor gekozen bij ze te blijven.

Maar het leven gaat door. Mijn kinderen groeien snel op. Mijn zoon is 19 en mijn dochter 15 jaar. Ze begrijpen nu waarom we niet samen kunnen wonen. Het is vanwege mijn liefde voor hen. En mijn verantwoordelijkheid als hun moeder. Omdat ik van ze houd en aan hun toekomst moet denken.


Novia Arluma werkt sinds 2012 als domestic worker in Singapore, waar ik haar leerde kennen op haar vrije zondag als vrijwilliger bij de NGO HOME. Daar werkt ze voor de Helpdesk voor Indonesische hulpen die problemen hebben met hun werkgevers. In haar vrije tijd is ze daarnaast onderdeel van een traditionele Indonesische dansgroep. In het boek ‘Our Homes, Our Stories’ vertelt Novia over haar werk voor HOME, en hoe dat haar heeft doen realiseren dat ze een grote droom heeft: op een dag terug gaan naar Indonesië en in haar dorp mensen adviseren die in het buitenland willen gaan werken. Ze wil ze waarschuwen voor de risico’s van arbeidsmigratie, en ze voorbereiden op wat gaat komen. Zo hoopt ze haar passie om mensen te helpen te kunnen voortzetten en tegelijkertijd bij haar familie te zijn. Maar voordat het zover is wil ze in Singapore blijven werken totdat ze de universitaire opleiding van haar kinderen kan bekostigen.

Wil je Novia’s hele verhaal lezen? Kijk hier.

mm
Selamat pagi, ik ben Karien, geboren en getogen expat, momenteel woonachtig met mijn gezin in Bali, Indonesië. Ik ben schrijfster, en werk aan mijn tweede roman voor volwassenen en een spannend kinderboek. Mijn debuutroman A Yellow House verscheen in 2018, en gaat over het wel en wee van huishoudelijke hulpen in Singapore. Graag vertel ik over onze avonturen bij de Green School en de fascinerende Balinese cultuur op De Wereldwijven.