Ze is een markante persoonlijkheid, Mishi Mboko. In haar rol van Woman Representative van Mombasa County riep zij vrouwen op – in aanloop naar de verkiezingen in 2017 – hun echtgenoten seks te onthouden, totdat zij een geldig stembiljet konden overhandigen. “Seks is een krachtig wapen en zal ervoor zorgen dat terughoudende mannen haasten om zich te registreren als kiezer.” Ook tegen de waterschaarste in Jomvu, medio dit jaar, protesteerden de vrouwen onder het motto “No water, no sex”.  Geen seks, als middel om je zin te krijgen: vrouwen in Mombasa weten hoe je dat doet.

Playing hard to get

Swahili vrouwen zijn heel trots. Ze hebben iets koels over zich, soms bijna hooghartig. Ze zijn heel goed in staat een kerel achter zich aan te laten lopen. ‘Playing hard to get’, is een spel dat vrouwen hier uitstekend spelen. Een man laat zich overigens niet weerhouden in zijn pogingen haar te veroveren. En zelfs al heeft ze zijn telefoonnummer overal geblokkeerd, blijft hij het proberen. Desnoods met het nummer van zijn broer. Geeft ze ‘niet thuis’, staat ie onaangekondigd aan de poort van haar werk, struint alle clubs af om een glimp van haar op te vangen of probeert haar beste vriendin voor zijn karretje te spannen. Werkend in een team met zes meiden, ben ik vaak getuige geweest van een eerste date. Dan werd een collega in het kantoor opgehaald door een man voor de lunch. Natuurlijk werd hij van top tot teen gekeurd door de rest van het kippenhok. Soms proestend van het lachen, een andere keer: ‘Mmmwah, t zou een match kunnen zijn’.

Als hij betaalt, maakt hij kans

We kijken haar allemaal vragend aan, zodra ze terug komt van haar lunchafspraak. Strak voor zich uit kijkend, soms schouders ophalend (ik weet het niet) of licht glimlachend (zou kunnen) gaat ze aan haar bureau zitten en vervolgt haar werkzaamheden. “En? En? En?” Een zacht “I don’t know..” is het meest gegeven antwoord. Ik – als enige westerse vrouw – neem natuurlijk geen genoegen met zulke antwoorden. “Waar heb je hem ontmoet? Is ie leuk en heeft ie humor? Hij is best charmant, toch?” Antwoord: “He is okay…and financially okay. He paid.” Antwoorden waar ik persoonlijk weinig mee kan. Als je hart geen sprongetje maakt en je niet warm wordt van binnen, ga je je tijd toch niet verdoen? Bovendien, waarom zo koeltjes? Verliefd zijn is toch leuk? Maar goed, ik ben dan ook een slecht voorbeeld. Mijn bloed ging wel sneller stromen van een ‘broke-ass man’.  Stom, stom, stom…. Het is duidelijk dat de meeste vrouwen hier keuzes maken op basis van andere criteria dan gevoel, waarbij de dikte van zijn portemonnee de belangrijkste lijkt.

Foto: privé archief Angela van der Hulst

Geen ruzie, maar negeren om je zin te krijgen.

Heeft ze een meningsverschil met haar man of vriend, merk je daar nauwelijks iets van. Hij heeft dan het hoogste woord. Zij kijkt ongeïnteresseerd voor zich uit en alles wat hij zegt, lijkt haar niet te raken om hem vervolgens – letterlijk – de rug toe te keren. Ik weet dat veel vrouwen gewoon dagenlang hun mond houden, hem zelfs thuis volledig negeren. Dan wordt er niet gesproken, niet voor hem gekookt en naar seks kan ie fluiten! Ofschoon wordt gedacht dat vrouwen in deze culturen meer of vaker worden onderdrukt, zie ik ook het tegendeel. Mogelijk probeert hij de baas in huis te zijn, maar zij is oppermachtig. Ze gedraagt zich als een koelkast en kan dat heel lang volhouden. Bovendien weet zij alles van het huishouden, kan koken als geen ander, wast en strijkt zijn kleren en verzorgt de kinderen. Zij laat hem voelen dat hij niks kan, niks waard is en voor haar geen betekenis heeft. Maar, hij is niets zonder haar! Na een week kust ie smekend haar voeten en huilt – als een kameel – echte tranen. Vrouwen kunnen een man maken, maar zeker ook breken.

Huilen om een man? Alleen als ie dood is.

Liefdesverdriet? Dat lijkt hier geen bestaansrecht te hebben. Vrouwen vertellen je met droge ogen dat manlief hen verlaten heeft voor een ander, er al jaren een tweede leven met kinderen op na houdt of van plan is een tweede vrouw te trouwen. Is dat een drama? Welnee, om zo’n vent ga je toch geen traan laten? Daar zijn vrouwen hier echt te trots voor. “Just move on with your life!

Huilen doe je alleen als iemand overleden is. Bevrijd van alle remmingen, wordt tijdens een uitvaart wanhopig geschreeuwd en gejammerd. Krijsend vallen vrouwen elkaar in de armen of op hun knieën, met de handen boven het hoofd. Hoofddoeken fungeren als zakdoek voor het snotteren. Ik vind het echt moeilijk om een dergelijk drama te moeten aanschouwen. Al bekruipt mij ook het gevoel dat vrouwen zichzelf alleen op zulke momenten toestaan te ontladen van alle ingehouden frustratie, boosheid en verdriet. En, dat deze uiting van emotie wellicht niets met verdriet over de overledene te maken heeft.

Foto: Mishi Mboko drinkt het eerste glas water tijdens de opening van de Likoni waterleiding, 2014. Komt uit het archief van Vitens-Evides International, WOP Mombasa

Emotioneel ongeleid projectiel

Emotioneel gezien, ben ik een open boek; heel makkelijk te doorgronden. Als ik boos ben, ben ik boos. Als ik moet huilen, huil ik. En als ik het er niet mee eens ben, mopper ik of verhef zelfs mijn stem. In de ogen van Swahili’s ben ik een ‘emotioneel ongeleid projectiel’. Dat was voor Dulla dus best even wennen. Ik kan echt uit mijn slof schieten, dat zelfs de buren het kunnen horen. Toch neemt hij het geroep en gemopper voor lief, want negeren doe ik hem nooit. Natuurlijk heeft hij weleens aan me opgebiecht dat hij het moeilijk vond om mijn emoties te incasseren. Als je opgegroeid bent tussen vrouwen die zich stoïcijns houden onder alle omstandigheden, snap ik best dat het contrast heel groot is. 

Anderzijds geniet hij ook van de ongeremdheid, waarmee ik – en dat is ook echt Europees – blijk geef van mijn affiniteit voor hem. Knuffelen, zoenen, aanraken; hij geniet daar intens van. Affiniteit tonen in het openbaar is not done in Mombasa, maar daar trekt Dulla zich niks van aan. Dulla zoent altijd, waar we ook zijn. En ik? Ik kook, was en strijk gewoon – ook voor hem  – en ook als ik boos ben. Ik praat, al is het soms mopperend en zelfs schreeuwend. “Zolang ik nog boos op je ben, hou ik nog van je”, zeg ik altijd. Toch kan ie dan twijfelen bij het zoeken van toenadering om te vrijen…. De kans bestaat immers dat er een koelkastdeur voor je neus wordt dichtgesmeten. Maar waarom zou ik hem afwijzen? Immers, het praat toch makkelijker als je  tussen de lakens de scherpe randjes van de crisis al hebt afgeslepen, nietwaar? Seks is in mijn optiek geen wapen of strijd, met winnaars en verliezers.

Having a full fridge of fruits and he can’t even touch it?’ Dat doe je je man alleen aan als de liefde echt over is.

mm
As-salāmu ʿalaykum! Mijn naam is Angela. Vanuit de bruisende havenstad van Kenia schrijf ik verhalen over mijn observaties in mijn werk, dagelijks leven en multi-culti relatie. Ik zou voor slechts zes maanden uitgezonden worden als expert namens de Nederlandse drinkwaterbedrijven. Inmiddels werk ik vijf jaar als commercieel expert bij het drinkwaterbedrijf in Mombasa. In 2017 ben ik getrouwd met mijn Swahili man, Dulla.