Als kind wist ik al dat ik “iets” wilde doen in de gezondheidszorg. En zo is het ook gegaan. Ik heb jaren gewerkt met verstandelijke gehandicapte kinderen, jong volwassenen en ouderen. Een tijdje in de psychiatrie rondgezworven. Een aantal Amsterdamse verpleeghuizen voornamelijk ’s nachts van binnen gezien als nachtzuster. En vervolgens na een geweldige tijd bij een relatiebemiddelingsbureau, via wat uitstapjes in de televisiewereld, toch weer teruggekeerd in de zorg. Eerst als revalidatieverpleegkundige en inmiddels als reumaverpleegkundige. En ik vind het nog steeds leuk. Dat zorgen krijg ik er maar niet uit!

Oog in oog met giraffen, zebra’s en baboons

Ook wilde ik altijd al naar een land in Afrika, maar dat heeft nog jaren op zich laten wachten.  Tot drie jaar geleden, toen ik via een organisatie naar Tanzania kon gaan, waar ik vijf weken gewoond en gewerkt heb in Endulen, een kleine kliniek voor de Masai in het prachtige gebied van de Ngorongoro. Wat een bijzondere ervaring was dit. Ik zat ineens in een aflevering van BBC Earth en hoorde de stem van Sir Richard Attenborough al commentaar geven. Als ik uit mijn slaapkamerdeur keek stond ik oog in oog met giraffen, zebra’s en de hele familie baboon.

Africa never leaves you…

Eenmaal thuis begreep ik ineens al die mensen die vertelden dat als je eenmaal naar een Afrikaans land bent geweest, je alleen maar weer terug wilt. Dat had ik ook. En zo geschiedde. Twee jaar geleden ben ik gescheiden en aangezien ik geen kinderen heb, mijn moeder al heel lang overleden is en mijn vader vorig jaar, hield ineens niets mij meer tegen om te doen waar ik altijd naar verlangd heb. Gaan!
Iets doen voor anderen die het minder goed hebben dan ik. Wat precies wist ik ook niet zo goed. Ik wilde in ieder geval niet als toerist gaan, maar onderdeel uitmaken van het dagelijks leven ergens in een klein dorpje in Uganda. Via workaway ben ik in contact gekomen met Jeremiah Mbulamani en Mother’s Heart Uganda.

In mijn eentje op avontuur en ‘back to basics’

Op 12 mei ben ik in mijn eentje op het vliegtuig gestapt naar Uganda. Daar heb ik twee maanden in het huis gewoond van Jeremiah en Kate en hun twee kinderen Jesse (4) en Josef (2). Een huis zonder deuren, zonder water, zonder stroom met een latrine achter het huis. Boven op een heuvel net buiten Mbale. Compleet back to basic.

Jeremiah en Kate hebben als kind wél de kans gehad om naar school te gaan en vervolgens te gaan studeren. Jeremiah is social worker en heeft ook nog een studie Public Health afgerond. Kate zit in het 2e jaar van de opleiding tot social worker. En hoewel zij allebei een comfortabel leven hadden kunnen leiden met goedbetaalde banen hebben zij er voor gekozen om van hun spaargeld een stukje grond te kopen boven op de heuvel van Bungokho Mutoto om daar een simpel huis te bouwen en Mother’s Heart Uganda op te richten.

Mother’s Heart Uganda zet zich in voor: Safe Motherhood, Formal Education, Hygiene & Nutrition, Rehabilitation for disabled children, HIV/AIDS awareness. Dat is nogal wat, want niets van dit alles is daar!

Mijn dagboek spreekt boekdelen

Tijdens mijn verblijf heb een dagboek bijgehouden om vooral te onthouden wat ik daar allemaal heb gezien, gehoord, meegemaakt en geleerd heb. Een greep uit mijn schrijfsels geeft een inkijkje in mijn leven daar:

Vandaag ga ik met Jeremiah langs bij een vrouwengroep. En hoewel het niet ver is, slechts een paar kilometer, zijn we ongeveer twee uur onderweg. Vanaf de heuvel waar we wonen is het door de regen voor de boda boda onmogelijk om ons te komen halen, dus lopen we het hele stuk naar beneden ploeterend en glijdend door de modder. Infrastructuur laat hier nogal te wensen over. Er is geen weg alleen een pad dat, als het regent, verandert in een grote zompige modderbende. Maar goed dat ik op het laatst toch maar heb gekozen mijn zwarte afwasbare wandelschoenen mee te nemen in plaats van mijn witte sneakers…

Een warm welkom voor mzungu

De groep bestaat uit twintig vrouwen. Jeremiah heeft geregeld dat deze groep een training heeft gekregen in het verbouwen van rijst en tomaten en het maken van houtskool. Daarmee kunnen ze geld verdienen. Jeremiah gaat één keer per twee weken langs om te bespreken wat gaat er goed gaat en wat anders of beter moet.

Ik word uitgebreid begroet met een welkomstlied en omarmd door de chairlady van de groep. Zo bijzonder om zo welkom te worden geheten! De vrouwen vinden het geweldig dat ik alleen de moeite heb genomen om hun land te willen leren kennen, ik word direct in de groep opgenomen. Ik moet uiteraard uitgebreid vertellen wie ik ben, waar ik vandaan kom en wat ik kom doen.

Als je niet in het openbaar durft te spreken moet je niet naar Uganda gaan. Eén van de eerste dagen ging ik mee naar een kerkdienst, waar ongeveer 500 mensen waren en ik de enige mzungu. Daar werd ik naar voren geroepen door de dominee op het podium en kreeg een microfoon in mijn hand. Of ik mij voor wilde stellen, vertellen wie ik was en wat ik kwam doen. Zo hoort dat in Uganda. Het wordt namelijk als heel onbeleefd beschouwd als je een bezoeker niet de mogelijkheid geeft om zich voor te stellen.

Ziekenfonds in een kistje met twee sloten

De vergadering verloopt, toch wel tot mijn verbazing, zeer gestructureerd. Er is een agenda, een notulist en een secretaris die de gemaakte afspraken bijhoudt. De vrouwen hebben aangegeven dat zij graag nog meer willen leren over producten waar geld mee te verdienen is en die niet seizoensafhankelijk zijn, zoals bijvoorbeeld vloeibare zeep maken of shampoo. De volgende vergadering zal hier over gaan.

Maar wat ik het allermooiste vindt is dat deze vrouwen samen een gezamenlijk ziekenfonds voor zichzelf hebben opgezet. Iedere week betaalt iedereen naar vermogen een klein bedrag. Ik stort uiteraard ook een bedrag in de kas voor het ziekenfonds. Mocht ik ooit ziek worden dan zullen deze vrouwen met mij naar de dokter gaan.

Het geld gaat in een kist met twee sloten, waar twee verschillende sleutels voor nodig zijn. De kist staat bij de chairlady in huis en twee andere vrouwen hebben ieder een verschillende sleutel. Zo kan nooit iemand alleen bij het geld komen. De bijdragen worden bijgehouden in een persoonlijk kasboekje. Van het geld dat op deze manier wordt gespaard, betalen ze bij ziekte de dokter. Wat een geweldig initiatief!

Ik ben zo onder de indruk van de vrouwen hier. Zij zijn zo goed in staat om zich te verenigen in een groep en samen te werken. Ik zie hier in Uganda ook alleen maar vrouwengroepen. Ik ben nog geen één mannengroep tegengekomen…. Des te bijzonderder dat Jeremiah, als man, zoveel betekent voor de vrouwen en kinderen in Bungokho Mutoto!

mm
Mijn naam is Marja. Twee jaar geleden heb ik gewerkt in een ziekenhuis voor de Masaai in de Ngorogoro in Tanzania. Begin 2018 heb ik twee maanden gewoond bij een Ugandees gezin in een klein dorp. Ik heb een dagboek bijgehouden om alle mooie, gekke, rare, bijzondere maar soms ook totaal onbegrijpelijke belevenissen te beschrijven. In 2019 ga ik weer, eerst naar Uganda maar ook India, Shri Lanka, Bhutan en Mongolië staan nog op mijn lijst. Ook in deze landen wil ik een periode bij de plaatselijke bevolking inwonen om zo te ervaren hoe het dagelijks leven werkelijk is, met een speciaal oog voor de positie van meisjes en vrouwen in deze landen.