Ik zag gisteren de reclamespot van Plus op televisie. Een blonde vrouw met schort bereidt het kerstdiner. Ze ontvangt haar vader, kijkt even in de oven. Haar moeder kijkt over haar schouder mee. Maar al snel wordt duidelijk dat haar moeder niet echt aanwezig is. Overleden, en niet meer dan een hunkerende gedachte van de blonde vrouw zelf.

Gevoelige snaar

De spot illustreert het gemis van een dierbare dat altijd extra pijnlijk is ten tijde van kerst. De makers weten bij velen een snaar te raken. Als de vrouw het schort op hangt, vindt ze het bedeltje dat haar moeder schijnbaar daarin had gestopt. Het blijkt haar moeders schort te zijn. Meteen wellen tranen in mijn ogen op, want ook ik ben zo iemand die mensen moet missen tijdens de feestdagen. Mijn moeders schort, zwart met witte strepen met jusvlekken, heb ik jaren tijdens het koken gedragen om haar nog dichtbij te voelen.

Bron: YouTube PLUS kerstreclame 2018

Wrang

Kerst, het kan zo mooi zijn, zo zeggen de films, de liedjes, de clichés. Het plaatje van zo’n heerlijke gezellige lange chique gedekte tafel en lachende gelukkige familieleden. Toch is de realiteit voor velen nét iets wranger. Mensen die juist door die kerst zich extra eenzaam voelen. Of mantelzorgers, die ik onlangs interviewde, die juist vanwege de kerst een extra grote belasting voelen. Een diner, cadeautjes zoeken, versieren, terwijl je man een herseninfarct heeft gehad? Of mensen die deze kerst voor het eerst zonder iemand ‘vieren’, zoals mijn bevriende wijnboer die zijn moeder 5 november begroef. Een vriendin van mij verloor haar driejarig kind op 25 december. Dat is decennia geleden, maar voor haar komt kerst nooit meer goed. Mijn gedachtes gaan ook altijd uit naar een Amsterdamse vriendin die haar moeder kort voor kerst verloor door een brute aanrijding op een zebrapad. Slechts 56 jaar, net een half jaar oma van een tweeling die zo gewenst was. Ze heeft ze nooit 1 zien worden.

Cliché

Ik wil niemand depressief praten. Zeker niet. Maar het blije plaatje wat als een must op ieders schouders drukt mag best een beetje gerelativeerd worden. Zoals de nuchtere berichtenwisseling die ik laatst volgde in een Facebook-groep onder Nederlandse vrouwen die in het buitenland wonen. De vraag werd daar gesteld: hoe gaan jullie om met de kerst? De verplichtingen om naar Nederland te komen, hoe vlieg jij dat aan?
Ik las met veel opluchting dat velen ervoor kiezen kerst ‘gewoon met het gezin te vieren’. Een heleboel dames zagen het niet zitten helemaal af te reizen naar Nederland en daar een bezoekestafette te doen. Langs familie en schoonfamilie, slapen in een vakantiehuisje en uitgeput weer thuiskomen. Ontzettend veel vrouwen schreven zelfs: ‘ik heb een hekel aan die kerstverplichtingen, ik kom liever alleen zomers naar Nederland’.

Foto: Eva van Dorst Smit

Het betekende voor mij een zalvende berichtenstroom. Er viel een beetje druk van mijn schouders af, want ook wij vieren het al jaren ‘gewoon met zijn viertjes’. Met twee kerstbomen, cadeautjes en kerstfilms kijken en een spelletje. De eerste jaren voelde dat wat sneu. Het klopte voor mijn gevoel niet. Waarom lukte het niet om net als al die anderen een geweldige spectaculaire kerst te hebben? Op kerst 2018 na, dat was wél een plaatje, want zuslief, neef en zwager kwamen over. Dat voelde fantastisch.
Maar de ervaring wijst uit, dat ook familieleden in Nederland liever thuis blijven en hun aandacht verdelen over andere familieleden in de buurt. En wij…wij zitten stiekem liever ook bij onze openhaarden en versierde bomen. Trouwens, de dieren, twee honden, twee kippen, twee Vlaamse reuzen en twee wandelende takken, we krijgen ze niet 1,2,3 ondergebracht. Het zijn de feiten die horen bij de afstand tussen Frankrijk en Nederland.

Dus zeg ik tegen mijzelf en wie wil horen: ‘Als we allemaal een beetje met kerst danken voor wat er wél is, en ons niet blind staren op de clichés die we gepresenteerd krijgen, dan wordt kerst vast ‘gewoon gezellig’. Klinkt trouwens best Nederlands he…

mm
Bonjour! Je m’appelle Eva van Dorst-Smit, wonend in Frankrijk. Met man en twee kinderen leven en werken wij in een wijnboerderij. We runnen reclamebureau BEEVEEDEE en een groothandel in brocante, antiek en industriële Franse meubelen, Decorage. Als mede-oprichtster van De Wereldwijven voel ik mij ontzettend verrijkt door alle wereldse contacten en krachtige ideeën en ervaringen die we delen. Ik schrijf mee!