Ayaan en Amal zijn geboren in Djibouti, het voormalige Franse Somaliland. Maar hun familie komt uit Somalië. In 1992 brak de burgeroorlog uit in Somalië. Toen Amal ongeveer zeven jaar oud was, kwam zij samen met haar moeder naar Nederland. Door het immigratieproces kwam haar tweelingzusje Ayaan echter pas vijftien jaar later naar Nederland! Beide zusjes zijn als jonge meisjes besneden en lieten een hersteloperatie uitvoeren.

“Iedereen is tegen Vrouwelijke Genitale Verminking (VGV) en is er nieuwsgierig naar, maar wanneer de mogelijkheden tot verlichting en empowerment van VGV survivors aankomt, is er maar heel weinig hulp bij het omgaan met de gevolgen.”

Amal: “Ik kan mij niet herinneren wanneer ik besneden ben. Vanaf mijn geboorte tot mijn zevende levensjaar verbleef ik bij mijn grootouders, de ouders van mijn moeder. In deze periode was mijn moeder er niet, ik vermoed daarom dat het gebeurde toen ik nog heel jong was, wellicht als peuter of baby. Alhoewel mijn opa en mijn moeder tegen VGV zijn, was mijn oma er wel een voorstander ervan. Helaas is mijn oma nu dementerend en niet meer in staat om de vraag ‘’wanneer het gebeurd is’’ voor mij te beantwoorden. Tevens, kan mijn moeder deze vraag ook niet beantwoorden omdat het ook in haar afwezigheid gebeurd schijnt te zijn. 

Ayaan: “Toen ik de besnijdenis onderging was ik tussen de acht en tien jaar oud. Ik kan mij alleen nog herinneren dat ik heel veel cadeautjes kreeg en veel liefde voelde…  

Wanneer kwam bij jullie het besef dat je vulva er anders uitzag dan meisjes die niet besneden zijn?

Amal: “Het besef dat ik besneden was, heeft denk ik altijd wel bij mij een subtiele aanwezigheid gehad. Vooral in mijn pubertijd begon dat besef steeds meer te groeien op de achtergrond. Ik zeg op de achtergrond, omdat ik in die periode wel wist dat mijn moeder besneden was en mijn oma ook. De kans dat ik de dans was ontvlucht, leek mij daarom heel klein. Hoe graag ik dat ook wilde geloven. Ook is het zo dat VGV vier verschillende types kent. Gek genoeg variëren ze van mild naar zeer heftig. Zo wordt bij type één alleen de clitoris verwijderd en wordt de rest van de vulva gelaten zoals het is, bij type vier worden de labia (schaamlippen) geheel dichtgenaaid.”

Ayaan: “Mijn menstruatie was heel pijnlijk. Ik ondervond vreselijke rugpijn die doorstraalde tot aan mijn knieën. Ook gaf ik regelmatig over tijdens mijn menstruatie. Mijn pijnlijke menstruatie periodes hebben er toe geleid dat ik door had dat een gedeelte van mijn vulva gestolen was.” 

Amal: “Toen mijn tweelingzusje Ayaan naar Nederland kwam en zij vertelde dat ze besneden was, begon het onderwerp weer lichtelijk te leven in ons huis. Zo bekeken we thuis de film van Waris Dirie en deelde mijn moeder haar eigen ervaringen van toen zij erachter kwam dat VGV niet hoorde. Door in contact te komen met Saoedische vrouwen, besefte zij zich dat het niet hoorde bij het geloof, wat zij wel altijd gedacht had. Hierdoor wist zij dat wat haar overkwam lang niet alle vrouwen overkwam.

Helaas leidde die avond niet tot het antwoord op de vraag wanneer ik besneden was. Wel benoemde mijn moeder dat; ’’ook al was ik besneden, dat het een Sunna vorm (‘lichte’ variant) was en ze gaf daarmee aan dat ik eigenlijk helemaal niet besneden was’’. Doordat ik ervan uitging dat VGV alleen extreme vormen kent, waarbij er alleen maar een klein gaatje aanwezig is om te urineren en dit niet het geval bij mij was, vertelde ik mijzelf dat het voor mij wel allemaal mee viel. Tot dat ik steeds ouder werd, mijn seksualiteit ging ontdekken en vriendjes kreeg.

“Ik merkte dat al mijn vriendinnen plezierig vertelden over hun seksuele ervaringen maar als het op mijzelf aankwam herkende ik mijzelf er niet in.”

Hoewel ik wel verliefd op jongens werd en het leuk vond om vriendjes te hebben wist ik dat er iets niet helemaal pluis was. En toch wilde ik er niet aan toegeven. En ook al gaf ik eraan toe…’’Je wordt alleen door de dokter geholpen als je het je fysieke gezondheid schaadt”, bedacht ik me. Natuurlijk besefte ik niet niet wat de mentale impact was die het op mij zou hebben vanaf mijn 18 tot op heden. Deze periode werd vooral voor mij gekenmerkt door ontkenning en verlies. Ik rouwde om iets wat van mij was afgenomen en probeerde mijzelf te vertellen dat ik het maar moest accepteren zoals het was.  

Hoe voelde dat besef?

Amal: “Dit besef deed mij veel pijn. Alhoewel mijn seksuele beleving aanwezig was, reageerde mijn lichaam er niet op. Ik voelde me gedwongen tot een celibaat leven en dat voelde enorm deprimerend. Vragen zoals: wat het nut was van het hebben van seks kwam daarom regelmatig in mij op. Daarnaast, dient het voor zowel mijzelf als mijn partner leuk te zijn en hoe lang zal mijn partner vol houden met iemand die ongewenst celibaat is en het maar gedeeltelijk leuk vindt? Dit soort doom scenario’s speelden zich af in mijn hoofd. “

Tijdens mijn vakantie in Griekenland besloot ik nog eens de spiegel te pakken, mijn vulva goed te bestuderen en begon mijn zoektocht naar mijn clitoris. Ik ging op Google opzoek naar plaatjes van vagina’s en zocht ook de verschillende types van VGV op. Ik vond echter alleen maar hele heftige types en tekeningen. Ook zocht ik op waar mijn clitoris precies hoorde te zitten. Vanuit daaruit kwam ik tot de conclusie dat ik niet zeker wist of ik een clitoris had.

Ik vermoedde al van niet, maar door alle misinformatie die te vinden is over clitorissen werd ik alleen maar nog meer warrig. Ik besloot, dat als ik terugkwam van mijn vakantie, op zoek ging naar een dokter die mij kon helpen. Ik wist vaag dat er ergens een arts was die aan clitoris-herstel operaties deed. Dit had ik vernomen van mijn zusje. Nadat zij haar vulva had hersteld (zij onderging een de-infibulatie) was zij geïnformeerd door haar huisarts over clitoris herstel maar met de kanttekening dat het vrij weinig resultaat zou kunnen opleveren. 

En toen? Hebben jullie het met familie besproken? Hoe voelde dat? Heerst er een taboe rond het onderwerp. Wat zei je moeder?

Ayaan: “Toen ik nog in Somalië woonde heerste er eigenlijk geen taboe omdat voor heel veel Somalische mensen de normaalste zaak van de wereld is…”

En voor jou Amal? 

Amal: “Na een lange zoektocht naar een hersteloperatie had ik eindelijk een dokter gevonden. Ik ben bij hem langs geweest om eigenlijk een officiële bevestiging te vragen. Ben ik besneden of niet? Zijn bevestiging zorgde ervoor dat ik een hard antwoord kreeg op mijn onderbuikgevoel en de suggesties die mijn moeder maakte over Soenitisch besneden zijn werden voor mij bevestigd.”

Dit proces heb ik met mijn moeder gedeeld natuurlijk. Ik was ineens weer hoopvol en wilde haar dezelfde mogelijkheden bieden. Mijn moeder en haar vriendin die beiden aanwezig waren toen ik het vertelde, reageerden positief op het nieuws. Ik meen zelfs een glinstering in de ogen van mijn moeder gezien te hebben.  Echter gaf mijn moeder aan dat het voor haar te laat is en dat ze oud is. Ik denk dat dit te maken heeft met de taboe dat rust op oudere vrouwen en hun seksuele vrijheid en beleving.”

Hoe was die zoektocht in Nederland naar een oplossing eigenlijk? 

Ayaan: Onze zoektocht was heel moeilijk. Men wist of weet er zo weinig vanaf.

Amal: Onze zoektocht in Nederland was voor mij enorm slepend. Door het advies dat mijn zusje Ayaan van haar huisarts kreeg, voelde ik me al lichtelijk gedemotiveerd. Daarnaast kwam ik er op Google niet uit waar de dokter opereerde. Ik belde daarom verschillende klinieken en ziekenhuizen maar overal kreeg ik te horen dat ze die clitoris hersteloperatie niet verrichten. Er was wel een kliniek die zich bezighield met het verkleinen van clitorissen maar niet het herstellen ervan. Toen ik eindelijk dokter Karim had gevonden, schrok ik dat hij wel heel ver weg was van mijn eigen woonplek. Dit bracht ook de nodige stress met zich mee, als ik zover geopereerd wordt, hoe regel ik dan de nodige arrangementen? 

Daarnaast was er een grote kans dat mijn verzekering het niet ging vergoeden. Dit verergerde de aanwezige stress. Toen de hersteloperatie eindelijk vastgesteld werd, werd de dokter ziek. Hierdoor kon de operatie niet doorgaan. Ik had al het nodige geregeld wat betreft mijn werk en studie. Het feit dat er maar één arts en één kliniek in heel Nederland aanwezig was, die dit soort operaties verricht, bracht een gevoel van hopeloosheid.

“Alweer kon ik niet bepalen wat er met mijn lichaam gebeurt en was ik afhankelijk van één persoon.”

Als mensen zich willen laten opereren aan hun neus of borsten kunnen ze doodleuk overal binnen wandelen maar wanneer ik mij aan mijn clitoris wil laten opereren, kan ik maar in heel Nederland bij een handjevol chirurgen terecht. Het was een nachtmerrie waar ik niet leek uit te komen. Gelukkig herstelde de dokter en kon ik een half jaar later toch nog geopereerd worden. 

Hoe vind je dat men in Nederland omgaat met meisjesbesnijdenis? 

Ayaan: “Het kan beter in mijn opzicht. Meer informatie mogelijkheden zou fijn zijn voor verschillende multidisciplinair medewerkers waarmee je te maken krijgt als je als meisje besneden bent.”

Amal: “Binnen de Nederlandse wet is VGV niet toegestaan en dat is natuurlijk hartstikke goed. Daarmee wordt er een duidelijke statement gemaakt rondom fysieke integriteit. Wel is het algemeen bekend dat meer dan 98% van Somalische meisjes en vrouwen VGV hebben ondergaan. Daarom had ik in mijn geval graag gezien dat huisartsen en bijvoorbeeld leraren het bespreekbaar hadden gemaakt toen ik jonger was. Ik was een nieuwsgierige rebelse puber die zeker gebruik had gemaakt van het aanbod om daarover te praten om het taboe te doorbreken. “

“Doordat er maar weinig artsen zijn die dit begrijpen, voel je als burger, als vrouw maar ook als mens aan de kant gezet. “

Dit is vooral nodig, wanneer het thuis niet tot weinig besproken wordt. Tot op heden zie ik dit weinig terug. Zo gaf mijn huisarts aan, toen ik langs kwam voor een verwijsbrief, dat ik de allereerste patiënt ben die ermee gekomen is. Ik denk daarom dat het ook noodzakelijk is om zichtbare bewustwording te creëren. Doordat er maar weinig artsen zijn die dit begrijpen, voel je als burger, als vrouw maar ook als mens aan de kant gezet. Iedereen is tegen VGV en er nieuwsgierig naar, maar wanneer de mogelijkheden tot verlichting en empowerment van VGV survivors aankomt, is er maar heel weinig hulp om, om te gaan met de gevolgen.

Jullie hebben samen besloten je te laten opereren. Waarom?

Ayaan: “Ja we hebben het samen gedaan. Sharing is caring right….! Ik heb mij laten opereren omdat ik terug wilde krijgen wat ooit van mij was.”

Amal: “Ik heb mij laten opereren, omdat ik zelf wil bepalen of ik mijn clitoris wel of niet behoud. Doordat ik erachter kwam dat de clitoris gedeeltelijk ook dieper verborgen is, wist ik dat moeder natuur dit ter bescherming van de clitoris had gedaan. Indien het ooit nodig zal zijn om toch toegang te hebben tot de resterende deel dan was dit gewoon mogelijk. Daarnaast heeft een clitoris reconstructie bijgedragen aan mijn zelfbeeld. Doordat ik het hersteld heb, voel ik mij ‘empowert’ en heb ik weer de regie over mijn lichaam. Voor mijn gevoel had ik daarom niets te verliezen.”

Wat hoopte je te bereiken met de operatie? 

Amal: “Doordat de mogelijkheid er was om mijzelf te laten opereren wilde ik mijn clitoris gewoon weer op de plek hebben waar zij gewoonlijk hoort te zitten. Daarnaast voelde mijn lichaam zich ook weer compleet.”

Ayaan: “Ik hoopte mij weer als één geheel te kunnen voelen. Gewoon zoals ik geboren ben.”

Wat is er voor jou door de operatie veranderd? 

Ayaan: “Zelfacceptatie, ik voel mij compleet en weer één met mijn ziel en lichaam!”

Amal: “Na de operatie is ervoor mij enorm veel veranderd. Daar waar ik voorheen niets voelde in mijn lichaam tijdens seksueel contact, is dat nu helemaal anders. Ik zie en voel hoe mijn hersenen, mijn seksuele beleving en mijn lichaam met elkaar synchroniseren. Ik voel mij compleet, ik voel dat ik regie over mijn lijf heb en mijn seksleven is plezierig vooruitgegaan. Door VGV is mijn seksuele ontwikkeling en zelfbeeld heel anders verlopen. Ik heb daarin veel te herstellen.”

“Ik leer nu veel over mijn lichaam en ben nu pas die ontdekkingsreis aan het maken die ik in mijn pubertijd hoorde te ervaren.”

Waarom wil je jouw verhaal graag vertellen? 

Ayaan: “Om de dames te helpen die dit meegemaakt  hebben zodat zij zich beseffen dat zij niet alleen zijn. En dat voor alles een oplossing is in het leven!”

Amal: “Ik wil mijn verhaal graag vertellen, omdat ik vind dat meisjes en vrouwen zelf mogen bepalen wat ze met hun clitoris doen. Daarnaast, wil ik dat zij weten dat er wel degelijk een oplossing is tot hersteloperaties. Wel hoort het niet, dat er maar in heel Nederland één arts is die zich daarmee bezighoudt.”

LEES HET HELE ARTIKEL EN BEKIJK DE VIDEO ONDERAAN! AYAAN EN AMAL LEGGEN UIT WAAROM 6 FEBRUARI VOOR HUN EEN BELANGRIJKE DAG IS

Wat vinden jullie dat er moet gebeuren om oplossingen bij meisjesbesnijdenis, zoals hersteloperaties, toegankelijker te maken? 

Ayaan: “Informatie!  Vooral informatie aan de medische wereld. Want daar bij de huisarts in de spreekkamer begint het proces van verandering!”

Amal: “Ik denk dat het belangrijk is als er meerdere klinieken ontstaan waar meisjes en vrouwen hersteloperaties kunnen uitvoeren. Dit zodat het dichterbij thuis is. Voor veel meisjes is het ook zo dat hun omgeving niet weet dat ze een hersteloperatie hebben of willen ondergaan. Wanneer een kliniek te ver weg is, kan dit een drempel vormen om die stap te zetten. Daarnaast denk ik dat veel professionals misschien ervan af weten maar dat er op openbare plekken weinig over wordt gesproken. Zichtbaar maken van de mogelijkheden.”

En als laatste wat willen jullie andere meiden en vrouwen die besneden zijn meegeven? 

Amal: “Ik zou zeggen, laat je helpen! Zoek hulp als je ergens bent waar de mogelijkheid er wel is. En vooral schaam je niet!”

Ayaan: “Ik heb heel lang getwijfeld en gedacht dat het mij niet overkwam. Het is niet erg om te twijfelen maar als je zekerheid wil, is het belangrijk om stappen te ondernemen. Laat je niet ontmoedigen door te denken dat je clitoris nooit meer hetzelfde zal zijn. Ook al zal het nooit meer hetzelfde zijn als toen je geboren werd.”

“Onderschat alsnog je pussypower niet!”

Mocht je willen praten met Amal en Ayaan naar aanleiding van dit interview, stuur dan een mailtje naar De Wereldwijven redactie. En je kunt Amal volgen op Twitter!

mm
Hi! Ik ben Ingeborg en woon sinds 2010 met mijn gezin in New York. Ik schreef tot nu toe voor online platforms en tijdschriften, publiceerde de bundel 'Family Jansen Goes New York' en werkte aan mijn debuutroman ‘Kroniek van een erfenis’. Voor De Wereldwijven schrijf ik over vrouwen in de USA waar ongelijkheid, onrecht en seksisme maar ook vrouwelijke strijdkracht en energie dagelijkse kost zijn!