Sinds begin vorige eeuw is het elk jaar op acht maart Wereldvrouwendag. Dit jaar luidt het thema: heldinnen. Voor mij zijn voorbeeldvrouwen heldinnen. Inspirerende vrouwen, die vol ambitie een eigen pad bewandelen. Zoals de vrouwen die ik voor De wereldwijven portretteerde. En dichter bij huis, moeders die hun kinderen voorleven. Zij die samen met tijdsgenoten als dochters van hun moeders heldinnen zijn.

Mijn moeder bijvoorbeeld groeide op in een klein fries dorp, Pingjum. Ze deed HBS-B samen met één ander meisje in Harlingen. En haalde op haar 18de haar rijbewijs en reed in de auto van haar vader via landweggetjes ‘s nachts vriendinnen naar huis. In Amsterdam ging ze op kamers en werkte naast haar studie. Kwam met mijn vader terug in Friesland en werkte zo’n 35 jaar samen met hem in hun eigen juwelierszaak. In de binnenstad van Leeuwarden zat een crèche waar ze hun oudste dochter naartoe brachten.

Hard werken en er altijd picobello uitzien

Toen we verhuisden naar een dorp was daar geen crèche. Wel ging ik, de jongste, naar de peuterschool. Opvang tussen de middag tijdens onze lagere school jaren regelde mijn moeder met buurvrouwen. Of ze vloog op en neer met de bus. Want op school ons broodje eten, dat mocht niet van de hoofdmeester. En een eigen auto wilde ze niet: in de bus vijlde ze snel haar nagels en kon ze even tot rust komen.

Hard werken en er altijd charmant uitzien: mooie kleding, geföhnde haren, nette nagels. Dat deed ze me voor. De eerste twintig jaar van haar huwelijk zonder afwasmachine en droger. Met één keer per week drie uurtjes hulp. Ze stond om zes uur op. Naaide voor ons of voor zichzelf een rok. Want het geld zat in de zaak. En de goudprijs stond hoog.

Pake en Beppe

Mijn moeder is de oudste dochter van een ondernemer. Het was zijn idee dat ze zelf met de Mercedes uit ging en iedereen thuisbracht. Zijn instelling bij alles was: je kunt het, je bent vrij. Ze mocht weg wanneer ze wilde. Samen met zijn vrouw, mijn beppe, beschouwde hij de wereld als open en toegankelijk. Ga erop uit.

Zelf namen zij hun vier kinderen mee naar het circus in Carré, reden ’s avonds de afsluitdijk over en genoten. Of ze lieten hun vier kinderen wekenlang alleen achter in het veilige dorp terwijl ze rondreisden door Amerika. Mijn moeder had als bijna student samen met haar zus de verantwoordelijkheid over hun jongere broertjes en de betaling van het personeel. Pake was aannemer.

“Mijn moeder stemt altijd op een vrouw en leerde ons dat ook te doen.”

Met een duimstok in de hand geldt voor mijn moeder ‘meten is weten’. Feiten zijn bepalend, zo leerde ze mij. Ik kauw daar weleens op en onderzoek gedachten en gevoelens. Daar heb ik ruimte voor gekregen. Onze moeders en grootmoeders hebben de strijd voor gelijke rechten gevoerd. Mijn moeder stemt altijd op een vrouw en leerde ons dat ook te doen.

Ik koos ervoor om de kinderjaren thuis te zijn. Door mijn moeder en grootmoeders heb ik die keuze. Je kunt werken, studeren en jezelf ontwikkelen. In de huidige luwte is er tijd om te filosoferen en kunst te maken. Mijn moeder geniet van kunst(-geschiedenis) en cultuur. Nu werkt ze als vrijwilliger in een museum, als gastvrouw. Want stilzitten dat doe je niet. Zo leeft ze mij voor.

mm
Hoi, mijn naam is Marijke. Sinds 2008 woon ik in Leeuwarden, Culturele Hoofdstad van Europa in 2018. Terug op Friese bodem, vanuit Amsterdam, genieten jeugdliefde Erik en ik van het opgroeien van onze drie jongens. Observaties en herinneringen deel ik op m´n website. Voor De Wereldwijven schrijf ik over vrouwen die mij raken.