Foto's: Cornelie Egelie-Sprenger
Gezondheid

Cornelie liep jaren rond met de verkeerde diagnose. Nu zet ze zich met hart en ziel in om depressie bespreekbaar te maken

Cornelie is geboren en getogen in Wassenaar. Ze studeerde rechten in Leiden en woonde een aantal jaren achtereenvolgens in Turkije, Zwitserland en Schotland en maakte met het hele gezin een reis van zes maanden in Australië. Kortom, Cornelie is met recht een wereldwijf! Maar die buitenlandervaring is niet het enige dat haar een wereldwijf maakt. 

Cornelie is manisch depressief en stond in haar leven een paar keer op het punt er een einde aan te maken. Ze schreef er het boek Pillendoos over en maakt sinds 2013 met heel veel kwetsbaarheid, energie en passie een kruistocht voor openheid over depressiviteit.

Cornelie en ik kennen elkaar uit de tijd dat we allebei studeerden in Leiden. Ik denk dat we in die tijd eigenlijk nooit stilstonden bij ongelukkig zijn. Dat paste niet in het perfecte plaatje. Ook al waren we dat soms wel. Hoe was dat eigenlijk voor Cornelie? En vooral, hoe kijkt ze er nu tegenaan?

Ik herinner me dat succesvol, mooi, slim, geestig en gelukkig sleutelwoorden waren in ons jonge leven. Wanneer ontdekte jij dat dat beeld voor jou niet vol te houden was?

Ik ben in Leiden heel erg blij maar ook doodongelukkig geweest. Ik begreep daar geen snars van. Avonden lang heb ik genoten van alle mooie momenten op sociëteit, in de Hifi of Nexus, de disco. Maar ik kon ook wekenlang stilletjes in een hoekje van onze fusie voor me uit te staren en eindeloos piekeren over wat anderen van mij vonden. Achteraf gezien waren dit de eerste symptomen van de bipolaire stoornis (manisch depressiviteit). Alleen wist ik niet dat deze stemmingswisselingen te wijten waren aan een psychiatrische ziekte!

In het derde jaar van mijn studie verloor ik bijna mijn broer door een auto ongeval. Hij lag weken in coma. Dat hij eruit is gekomen is een godswonder. Toen twee jaar later, tijdens het  afstuderen, mijn vader plotseling overleed, ging het het mis: ik at nauwelijks, sliep slecht en was zeer geagiteerd. Mijn eerste milde depressie was een feit. Alleen had niemand dat in de gaten. Zelfs de huisarts en een psycholoog niet.

Het ergste vond ik nog dat mensen mij verweten dat ik niet goed genoeg mijn best deed. En dat ik vooral moest genieten van alle mooie dingen in het leven. Nu weet ik dat je bij een klinische depressie niet van het leven kunt genieten omdat er simpelweg kortsluiting in het hoofd is. Het maakte mij wanhopig dat ik alles in het leven had wat mijn hartje me begeerde en toch voelde ik mij bar slecht!

De zingeving betekent tegenwoordig voor mij: vooral dankbaar zijn voor elke goede dag. Een dag zonder depressie of manie is een verademing!

En toen? Wat was voor jou een kantelpunt?

Toen ik jaren later pillen kreeg voorgeschreven, het antidepressivum Seroxat, ging het veel en veel beter met me! Zo goed had ik mij in jaren niet gevoeld! Helaas werd ik manisch van deze medicatie. En nog steeds had niemand in de gaten dat ik een ernstige psychiatrische ziekte had….

Jarenlang heb ik gestoeid en geflirt met alternatieve middelen en methoden. Denk aan Reiki, meditatie, accupunctuur, homeopathie, glutenvrij eten, yoga, enzovoort. Ik heb de Alpha cursus gedaan want misschien kon Jezus mij wel verlossen van alle psychische ellende? Ik heb me ook jarenlang verdiept in vorige levens én het leven na dit leven. Ik vroeg mij telkens af waarom ik zo vreselijk moest lijden? Was dit een les voor mijn ziel die mogelijk in vorige levens vreselijke dingen had gedaan?

Een hypnotherapeut heeft getracht mij mee te nemen naar vorige levens. Dat is haar niet gelukt. Tenslotte, heb ik een half jaar rondgelopen met de Biostabil van Tineke de Nooij… Dat was wel zo’n beetje het dieptepunt wat betreft alternatieve middelen.

Je bent nu ambassadeur, hebt een boek geschreven, geeft lezingen, voorlichting….Waarom doe je dat allemaal?

Ik heb 14 jaar lang met de verkeerde diagnose rondgelopen. 14 jaar!! Dat is lang, veel te lang. Maar binnen de psychiatrie niet. Het is heel normaal dat diagnoses pas veel later gesteld worden. Dat kan toch niet?! Tevens komen psychiatrische ziektes bij ons in de familie voor, zowel bij moeders als bij vaders kant. Mijn (groot)vader, broer, zoon en ik. En dan heb ik het nog niet eens over mijn moeders kant waar veel angst- en paniekstoornissen voorkomen. En vorig jaar zelfs nog zelfmoord…

Voel je je nog wel eens down met al dat succes?

Jazeker. Helaas. Het is dus écht een ziekte want de depressie overkomt me telkens wanneer ik te lang in de hieperdepiep-stand heb geleefd. Dan zou je dus tegen mij kunnen zeggen: “Cornelie, waarom verblijf je té lang in een té hoge stemming?” Op de rem trappen is net zo ingewikkeld als uit een vette dip komen. Om het evenwicht netjes te bewaken moet ik contra-gedrag uitvoeren. Zit ik te hoog? Dan moet ik in mijn eentje wandelen en sociale contacten vermijden. Zit ik te laag? Mensen en drukte opzoeken. Het lijkt zo simpel maar voor mij is het dagelijks -verborgen- topsport.

Wat maakt volgens jou het verschil tussen ‘gewoon ongelukkig’ en (manisch) depressief? 

Ik denk dat we rouw, verdriet, afwijzing en teleurstelling als normale ongelukkige emoties kunnen beschouwen. In een notendop: de klinische depressie is een ziekte waarbij de amygdala krimpt. Hierdoor ontstaat een afname van bepaalde stofjes in het brein, zoals serotonine. Je kunt dus zeggen dat depressie letterlijk tussen de oren zit.

Om een depressie te ontwikkelen heb je aanleg nodig, ook wel talent genoemd. Niet iedereen wordt bij tegenslag depressief. Godzijdank. Ongelukkig zijn en je waardeloos voelen hoort dus bij het leven. Als je dat als ‘depressiviteit’ bestempeld dan zou je kunnen beweren dat we collectief ‘depressief’ zijn.

We leven in een maakbare wereld waarin we nauwelijks kunnen dealen met ongelukkig zijn of tegenslagen. Dit levert bijvoorbeeld veel burn-outs op. Maar ik zou dat eerder willen bestempelen als collectieve ontevredenheid. Maar wanneer de chemische huishouding in het brein hapert dan heb je te maken met een psychische aandoening. Behalve depressie kan er natuurlijk ook sprake zijn van een angst-of paniekstoornis, persoonlijkheidsstoornis of psychose.

Wat kan jou ondanks medicijnen nog steeds neerslachtig maken? 

Forse tegenslag of intense gebeurtenissen halen mij uit balans. Voorbeeld: mijn broer is door zijn niet aangeboren hersenletsel (NAH) plus de bipolaire stoornis behoorlijk gehandicapt. Hij verblijft nu alweer een jaar op een gesloten afdeling van een psychiatrische inrichting. Die combinatie NAH en bipolariteit is vooral voor hem, maar ook voor mij en mijn moeder extreem ingewikkeld. Als we teveel zorgen om hem hebben, raak ik volledig uit balans… 

Hoe ga je nu met die disbalans om? 

Ik begin de dag altijd met een paar yoga oefeningen. Daarnaast probeer ik goed adem te halen. Om de dag loop ik gemiddeld 8 km hard. De andere dagen wandel ik met (klassieke) muziek in de duinen, langs het strand of in het bos. Ik ben dan ook extreem dankbaar dat ik in het prachtige groene Wassenaar woon. In een rijtjeshuis, dat dan weer wel…

En ik ben een spirituele vrouw.  Dat wil zeggen dat ik heilig geloof in de kracht van gebed, dankbaarheid en visualisatie. Ik schrijf dagelijks in mijn ‘white-book’: ik focus dan louter op de goede en mooie dingen in het leven. Heel af en toe ga ik naar de kerk. Eerlijk gezegd alleen in de depressieve fase omdat ik me dan erg eenzaam voel. Door het luisteren naar de ‘preken’ van onze fijne dominee en het zingen van de liederen voel ik mij gesteund. 

Ik kan mijzelf diep de put in denken of heb maandelijks last van heimwee, verdriet, laag zelfbeeld.  Heb jij dat ook of is dat toch iets anders?

Ik heb jarenlang in het buitenland gewoond. Nooit last van heimwee gehad. Wel van een laag zelfbeeld. Daardoor heb ik ook nog jarenlang geworsteld met boulimia. Vreselijk vond ik dat. Gelukkig heb ik mijzelf uiteindelijk bij de lurven gegrepen en me laten behandelen bij een eetstoornis-centrum. Ik was toen 42 jaar. Vorig jaar ben ik cold turkey gestopt met drinken. Ik was geen zware drinker maar pillen en alcohol is geen goede combinatie.

Gek genoeg was stoppen met vreten en spugen een stuk lastiger dan stoppen met het drinken van wijn. Dit komt omdat ik wijn niet nodig heb om dagelijks goed te functioneren. Voedsel daarentegen wél. Sinds mijn behandeling bij het eetstoornis-centrum heb ik nooit meer gespuugd. Hier ben ik ontzettend trots op en dit is dan ook het allergrootste geschenk dat ik mijzelf heb gegeven. En aan mijn kinderen want die kopiëren mama’s -gekke- eetgedrag.

Mijn zoon kwam laatst naar mij toe met de opmerking: “Mam misschien ben ik wel depressief.” Ik schrok nogal en merkte dat ik het lastig vond op ‘de juiste manier’ te reageren. Wat zou jouw reactie zijn als een van jouw kinderen naar je toe zou komen met die opmerking?

Ik zou het direct bloedserieus nemen omdat wij erfelijk belast (kunnen) zijn. Ik zou hem vragen of hij nog van bepaalde zaken kan genieten. Zolang je bijvoorbeeld nog met plezier naar de bioscoop gaat, en daar geniet van een bak popcorn, is er -nog- geen sprake van een klinische depressie. Tevens zou ik vragen of hij weleens aan de dood denkt. Want het grote verschil tussen een burn-out en een depressie is de wens om bij het laatste uit het leven te stappen.

Welke opmerkingen of vragen maken jou woedend of verdrietig?

Laatst zei iemand tegen me dat ik dikker was geworden. Dat maakt me boos omdat ik zo hard tegen de eetstoornis heb gevochten en die strijd uiteindelijk heb gewonnen! Ik ben trouwens helemaal niet dik maar door zo’n opmerking ontstaat twijfel. Die twijfel komt natuurlijk ook door mijn gevoelige persoonlijkheid. De een kan hier beter tegen dan de ander. Mijn man zou het bij wijze van spreken niet eens horen als iemand over zijn lichaam praat. Ik heb hier iets over op social media geschreven omdat ik niet begrijp waarom we over elkaars lichaam/gewicht moeten praten?

Before you speak, let your words pass through three gates: Is it true? Is it necessary? Is it kind?

En op Youtube staat onder mijn interview met psychiater Esther van Fenema een venijnige reactie: “Niet teveel in zelfmedelijden blijven hangen, dame. Verman je een beetje! Of maak er een eind aan. Maar goed dat kan je natuurlijk niet zeggen in deze verwijfde maatschappij”.
Het is mijn taak hier boven te staan en zo’n reactie volledig te negeren. Maar weet je wat nou de crux van mijn betoog is? Als je depressief of anderszins psychisch wankel bent, dan komt zo’n rotopmerking veel en veel harder binnen! Je bent op je aller kwetsbaarst. Maar gelukkig kan ik mij tegenwoordig iets beter wapenen. Hoe? Door vriendelijke woorden en knuffels van dierbaren, een aai over mijn bol en een empathisch luisterend oor.

En wat maakt jou happy?

Mijn werk! En natuurlijk ook mijn gezin. Maar ik leef niet alleen maar voor de kinderen en het huishouden. Ik heb ook écht mijn eigen leven met hobby’s (golf, hockey) en vriendinnen. Mijn moeder en mijn vriendinnen zijn me heel dierbaar. Ik weet niet wat ik zonder hen zou moeten. En ja, ik weet het, mijn moeder is op leeftijd dus het is onvermijdelijk dat zij er op enig moment tussenuit piept. Maar wij roepen hier thuis ‘dat onkruid niet vergaat’ hahaha.

Een buurvrouw vertrouwde me onlangs toe dat ze niet in het gebruik van medicijnen, ter behandeling van psychische problemen, gelooft. Ze voegde eraan toe dat ze mijn boek ‘Pillendoos’ had gelezen en op slag van gedachten was veranderd. Ze slikt tegenwoordig antidepressiva en heeft zich in jaren niet zo goed gevoeld! Dat is natuurlijk geweldig nieuws en daar word ik blij van!

En wie is voor jou een wereldwijf?

Mijn moeder. Zij is écht een ongelofelijke doorzetter. Tevens is zij in staat gemakkelijk haar emoties te uiten. Als kind vond ik dat natuurlijk niet altijd even gemakkelijk maar als volwassen vrouw is het voor mij van levensbelang dat ik open ben over mijn gevoelens. Ze is 76 jaar en we gaan in het najaar naar Kreta. Ik wil samen met haar het leven vieren en haar nog eens uitgebreid vertellen hoeveel ik van haar hou en hoe belangrijk zij voor mij is (geweest).

Cornelie: “Openheid en bespreekbaarheid leidt tot begrip. Het is zinvol om onze plezierige maar ook de minder fijne gevoelens bespreekbaar te maken. Door het ventileren creëer je meer lucht en ruimte. Daardoor begrijpen andere mensen ook beter hoe het écht met je gaat. “

Tot slot, hoe heet jouw stichting, wat is de titel van je boek en hoe ben je te bereiken?

Sinds 2013 ben ik ambassadeur van de stichting Samen Sterk zonder Stigma. Wij streven naar een samenleving waarin iedereen open kan zijn over zijn of haar psychische bijzonderheid. Mijn boek ‘Pillendoos’ is in 2017 verschenen en gaat in het algemeen over mijn leven met de bipolaire stoornis en in het bijzonder over het bespreekbaar maken van psychiatrische gevoeligheden. 

Wil je nog meer weten over Cornelie of met haar in contact komen? Je kunt haar bereiken via haar website cegelie.nl

mm
Hi! Ik ben Ingeborg en woon sinds 2010 met mijn gezin in New York. Ik schreef tot nu toe voor online platforms en tijdschriften, publiceerde de bundel #Familie Jansen Goes New York en mijn debuutroman #Kroniek van een erfenis. Voor De Wereldwijven schrijf ik over vrouwen in de USA waar ongelijkheid, onrecht en seksisme maar ook vrouwelijke strijdkracht en energie dagelijkse kost zijn!