Het scrollen op de telefoon stopt abrupt. Scheldwoorden bereiken mijn oren. Ik reageer zoals gewoonlijk met “scusa, wat zeg je daar?”, maar als ik omkijk zie ik aan die ene rimpel tussen haar wenkbrauwen dat ik er niet met een grapje vanaf kom. “Lees het gewoon niet, schatje”, probeer ik. “Die man is erop uit om je een rotgevoel te bezorgen.” Maar ja, het is wel de vice president van het land waarin wij wonen. Als niet-Italiaan kan ik me toch niet goed invoelen hoe diep die angst voor fascisme zit bij de Italianen zelf…

Een paar weken terug zag ik een met hakenkruizen bekladde auto. Woedend was ik, dat wel. Al helemaal toen we hoorden dat het waarschijnlijk om een ex-vriendje ging die de auto van zijn voormalige liefde had beklad, om zijn ongenoegen te uiten over het feit dat ze niet met hem verder wilde. Een hakenkruis dus, met het woord ‘slet’ ernaast. Zo doe je dat. In mijn hoofd ben ik meteen druk bezig met oplossingen bedenken (overspuiten, campagne voeren, íets doen). Mijn vriendin niet. Die wordt hier bang van. Zij weet wel beter. Het fascisme is hier nooit weg geweest.

Lesbische moeders worden ‘on-gefeliciteerd’

Afgelopen zondag was het Moederdag. Vice premier Matteo Salvini nam de moeite om alle moeders uit het land te feliciteren, maar wenste daarbij lesbische moeders een uitdrukkelijk “non auguri”. “Dat is niet eens Italiaans!” briest mijn vriendin. Ik geloof haar meteen, ongefeliciteerd klinkt ook niet heel lekker in het Nederlands. Zo is hij dus en trekt hij alle aandacht naar zich toe. In de peilingen schijnt hij alleen maar te winnen. “Als het erger wordt dan verhuizen we naar Nederland!” zegt mijn vriendin. Ik probeer de boel een beetje te sussen want ik wil helemaal niet terug. Het is hier zo mooi, het voelt nog als ieder weekend vakantie. En er zijn gelukkig ook andere geluiden.

200 vrouwen per jaar gedood door hun (ex-)partner

Op internationale vrouwendag vult de hele binnenstad van Bologna zich met demonstranten. Het is een protest georganiseerd door Non Una Di Meno (Niet Een Minder), dat strijdt tegen geweld jegens vrouwen. Jaarlijks worden er nog 200 vrouwen in Italië omgebracht door hun (ex)partner. Samen met de hoge cijfers aan seksueel geweld vormden ze de reden dat in het hele land mensen meededen aan een staking. Ik kijk om me heen en zie dat zowat de helft om me heen man is. Een vrouw loopt met een bordje op haar rug waarop staat: “Sorella, io ti credo”, wat “zuster, ik geloof je,” betekent. Een kreet die vrouwen in huiselijk geweld situaties een hart onder de riem steekt, vrouwen die zwijgen uit angst niet geloofd te worden.

Ik schiet vol, tranen rollen over mijn wangen en ik denk aan al het geweld jegens vrouwen en mijn eigen nare ervaringen. Tegelijkertijd voel ik me enorm dankbaar voor die massa mannen en vrouwen die hun baan riskeren door te gaan staken, terwijl de banen nou niet bepaald voor het oprapen liggen hier. En hoewel Bologna een enorm links bolwerk is en absoluut niet representatief voor het hele land, geeft het me toch hoop.

Anti-abortus en anti-LGTBQI

Nog lang niet moe gestreden komen er slechts drie weken later in Verona 20.000 mensen bijeen om te protesteren tegen de “World Congress of Families”, een Amerikaans anti-abortus en anti-LGTBQI verbond dat “de natuurlijke orde wil herstellen” en gesteund wordt door Lega, de rechtse partij die geleid wordt door Salvini. Er waren sprekers uitgenodigd zoals Theresa Okafor, een Nigeriaanse activist die homoseksuele mensen vergelijkt met de terroristische groep Boko Haram; en Lucy Akello, een Ugandese politicus die meehielp een anti-homowetgeving erdoor te krijgen die levenslange gevangenisstraf stelt als de maximale straf voor homoseksualiteit in Oeganda.

Een paar weken later ben ik zelf in Verona. Als aandenken aan de dag van de demonstratie vinden we een sticker op een paaltje waarop staat: “Zelfs al is het de wet, dan nog is het niet goed,” met daarnaast een plaatje van twee mannen hand in hand en twee vrouwen hand in hand. De regio Veneto is een van de regio’s waarin Lega (toen nog Lega Nord) geboren is, legt mijn vriendin uit. Even verderop wappert een regenboogvlag. Dat doet me goed. Ik schud het van me af en ga het balkon van Romeo en Juliet bekijken.

Als lesbienne heb je hier officieel geen rechten

Het was niet mijn bedoeling om naar Italië te emigreren. Ik sprak de taal niet en het was voor mij slechts bedoeld als een tussenstop om daarna een leven op te bouwen in Spanje. Maar het leven liep anders en ik werd verliefd op een Italiaanse. Nu leef ik in een land met een harde politieke tweedeling en een geschiedenis waarin zowel rood (communistisch) als zwart (fascistisch) geweld veel ellende hebben veroorzaakt, zo recentelijk als de jaren ‘80. En na 1,5 jaar begin ik te begrijpen waarom mijn vriendin het soms zo eng vindt.

Als lesbienne heb je hier officieel geen rechten. Geen recht op huwelijk (alleen een samenlevingscontract), geen recht op medische assistentie voor reproductie, geen recht op ouderschap over het kind dat je partner baart. En toch zijn er lesbische koppels met kinderen, hebben er enkelen het biologische kind van hun partner kind erkend gekregen, zijn er vrouwen die in het buitenland trouwen en proberen hier hun huwelijkse rechten af te dwingen. Ik ga op ontdekkingstocht over hoe dat werkt en hoe men zich voelt in dit diep verdeelde land. Reis je met me mee?


Foto credits: Michele Lapini – Foto’s van demonstratie in Verona op 30 Maart 2019. Je kunt hem ook volgen op Instagram.

mm
Ciao! Io sono Esther, een maatschappenlijk betrokken ondernemer met een achtergrond in de antropologie. Ik werk vanuit Modena aan We Nurture, een bedrijf dat ouders helpt bij het opzetten van een goede samenwerking met hun nanny, d.m.v. on-the-job nanny training en coaching. Met mijn Italiaanse vriendin, geniet ik van wandelingen in de bergen en het ontdekken van de hedendaagse Italiaanse cultuur haar geschiedenis.