Glutenvrij leven is niet altijd makkelijk. Al helemaal niet voor een kind. Dit geldt zeker in Azië, waar gluten intolerantie weinig bekend is. Onze zoon van acht heeft coeliakie. Dit is een auto-immuun ziekte waarbij het lichaam gluten niet tolereert en er daarom antistoffen tegen aanmaakt. Bij het toch eten van gluten ontstaan er kleine ontstekinkjes in de dunne darm.

Dit geeft allerlei klachten zoals buikpijn, diarree en bloedarmoede (ijzer tekort). De klachten zijn per persoon verschillend. Sommige mensen die niet coeliak zijn, hebben ook klachten. Zij zijn niet gluten-intolerant, maar gluten sensitief.

Gaten in je dunne darm

Mensen met coeliakie lopen het risico dat ze bij het structureel eten van gluten, gaten in de dunne darm krijgen. Elke gluut tast de darmwand aan en op een gegeven moment is de schade onomkeerbaar. Dat is levensgevaarlijk. Gluten-intolerante mensen ‘moeten’ daarom 100% glutenvrij eten.

Gluten zijn een groep eiwitten die in tarwe, gerst, rogge en spelt voorkomen. Deze natuurlijke ingrediënten worden (helaas voor coeliakie patiënten) gebruikt in heel veel producten, zoals brood, koekjes, pasta en pizza. Het maakt deze producten luchtig en elastisch. Wat minder bekend is, is dat het ook wordt gebruikt in de meeste bouillon blokjes, in veel sauzen, soepen, in de kruidenmix van chips en nootjes, in allerlei snoepgoed (bruine M&M’s, KitKat, Twix) en in boterhamstrooisels. Zelfs in drankjes kunnen gluten zitten, zoals in verschillende merken chocolademelk en, niet te vergeten, bier.

Radicaal anders koken

Toen wij erachter kwamen dat onze zoon van toen zes, coeliakie had, moesten we radicaal anders gaan koken. Het was een lange zoektocht naar een gebalanceerd, maar ook nog leuk en lekker dieet. Oefening baart gelukkig ook in dit geval weer kunst. We kunnen ons thuis nu prima redden.

Een grotere uitdaging is buiten de deur. Op school en op kinderfeestjes. Want bij elke viering hoort natuurlijk taart, cup-cakes, paprika-chips, pizza, snoep, en, op de Amerikaanse school, Donuts. Ook ontbijtbuffetten in hotels zijn een regelrechte kwelling, met alle lekkere croissantjes, cakes en broodjes.

Glutenvrije soja- en oestersaus

Toen we naar Myanmar verhuisden, hadden we eigenlijk gedacht dat in een land waar rijst het hoofdbestandsdeel is van het dieet, glutenvrij eten makkelijker zou zijn dan in Nederland. We hadden alleen geen rekening gehouden met de soja- en oester- saus die in alle curries, sauzen en marinades gaat. Daarnaast vormen onbekendheid en taal een grote barrière. Als we op reis gaan maken we daarom altijd een print-out met in de lokale taal een uitleg over coeliakie. Zo hebben we al een Myanmar, Thai, Griekse en Japanse versie.

We doen ons uiterste best om onze zoon volledig glutenvrij te laten eten. We bakken om de dag glutenvrij brood en wekelijks glutenvrije koekjes of cake. Gisteren hebben we nog glutenvrije chapati’s gebakken. En een tijdje terug donuts. Als we op stap gaan, prijken in mijn handtas standaard, glutenvrije sojasaus, glutenvrije crackers voor bij een borrel en een zak glutenvrije pasta. Alle bekenden die naar Bangkok gaan, vragen we om glutenvrije pasta voor ons mee te brengen. Iemand van de Nederlandse Ambassade nam laatst nog gluten vrije bouillon blokjes voor ons mee uit Nederland en op Koningsdag waren er glutenvrije poffertjes.

Daarnaast zijn er ook in Yangon steeds meer glutenvrije producten te krijgen in de supermarkt en komen er steeds meer glutenvrije gerechten op menukaarten van leuke restaurantjes. En gelukkig zijn er ook nog heel veel lekkere dingen die onze zoon wel kan eten, zoals rijst en dus ook sushi (zonder soja saus), en aardappels en dus ook friet.

Rekening houden met ieders dieet

Bij de laatste bloedtest in Yangon had onze mooie, grote man, gelukkig geen ijzertekort. Zijn zware wallen onder de ogen lijken aan de andere kant toch te wijzen op te weinig opname van gezonde voedingsstoffen. Dat wordt deze zomer weer uitgebreid testen in Nederland.

En intussen voeren we op de Internationale school ‘campagne’ om bij festiviteiten rekening te houden met verschillende diëten (gluten, lactose, noten, eieren, maar uiteraard ook hallal en vlees etc.) Helemaal gluten, noten etc. -vrij hoeft zeker niet, maar een divers aanbod wel. Dat is als klassenouder niet eens heel erg moeilijk om te organiseren. Je moet er alleen even bewust van zijn. Daar kan ons school, die voorop staat wanneer het gaat over inclusiviteit, nog wel een slag in slaan.

Een dag in je leven alles eten wat je wilt

Eerste voelde ik me opgelaten om anderen te vragen glutenvrij te koken voor mijn kind: ‘we kunnen toch ook zelf iets mee brengen?’ dacht ik dan. Nu denk ik hier anders over. Want een kind wil niet altijd met zijn eigen lunchboxje aan komen zetten. Hij wil graag één zijn met de groep en ook iets te kiezen hebben. Stel je voor hoe naar het is wanneer je als kind elke keer weer moet zeggen dat je coeliakie hebt en vervolgens moet toekijken hoe de rest van de klas de hapjestafel aan valt.

Ondanks dat onze grote, achtjarige zoon zich redelijk staande houdt en het letterlijk voelt dat hij gezonder is zonder gluten in zijn boterham, is het zijn grootste wens om één dag in zijn leven alles te eten wat hij wil. ‘Ik zou dan beginnen met een warm, vers croissantje…’ en je ziet hoe het water, alleen bij deze gedachte al, zijn mond in loopt…

mm
Mingalabar! Mijn naam is Marije en sinds 2018 woon ik met mijn lief en kids (tien en acht) in Yangon, Myanmar. Van 2003 tot 2007 hebben we ook in Azië gewoond, maar nu voor het eerst als gezin. Een heel andere en erg leuke dimensie. Ik werk in Myanmar als Responsible Business Manager. Ik betrek bedrijven bij het bevorderen van arbeidsomstandigheden, eerlijke betalingen, verantwoorde consumptie enz. Daarnaast schrijf ik blogs, vanaf 2019 ook voor De Wereldwijven.