Tamar en Brenda woonden een korte tijd bij de Bedoeïenen diep in de woestijn, Wadi Rum in Jordanië. Het Bedoeïenen-leven in beeld!

Het leven van de Bedoeïenen lijkt romantisch maar is vooral hard. Als de zon niet te genadeloos schijnt is het goed toeven in de woestijn maar de winters kunnen ongenadig koud zijn en de zomers zijn een hel in de hete brandende zon. En dan heb ik het nog niet over de zandstormen, wanneer de wind alles bedekt met een laagje zand. Er wordt van alles omver of weggeblazen.

Een hard leven

Regen betekent lekkage. Altijd de gaten handmatig repareren of nieuwe stukken (geweven) stof ergens tussen zetten. De zorg voor de dieren, de ziekten die kunnen uitbreken bij de kudde of bij de mensen. De auto’s en de water trucks die veel onderhoud nodig hebben. Zorgen voor genoeg hout om een vuurtje op te kunnen stoken om warm te blijven, voor de thee en de koffie, om brood op te bakken. Het voeden van de mensen die meewerken en de gasten die regelmatig langskomen. En er is geen winkel in de buurt om een vergeten artikel even snel te halen, geen telefoonverbinding of wifi. Zitten en slapen op een dun matrasje op de grond…

Saamhorigheid en sociale rituelen

En toch lacht en praat men veel met elkaar. Je voelt de warmte, die ‘echte’ interesse in elkaar. Ook al zit je dag na dag op elkaars lip. Wanneer er extra werk is zoals tijdens en na een zandstorm of bij hevige regen, steekt iedereen zonder er over na te denken de handen uit de mouwen. Familie uit het dorp helpt waar nodig. Je staat er nooit alleen voor. In de avond gebruik je gezamenlijk de maaltijd en zit je nog even te kletsen rond het kampvuur in de tent voordat ieder zijn/haar matras oppakt, een plekje zoekt en de dekens van de stapel afneemt om te gaan slapen.

Jordanië

Kaas maken in de woestijn

Het is een Bedoeïenen vrouw die aan het hoofd staat van dit bedrijf. Meer dan honderd schapen, rond de dertig geiten, ontelbare lammeren en jonge geitjes. Ze zorgen voor de melk, om allerlei gerechten voor eigen gebruik van te maken en voor de kaas die men verkoopt.

Het is nog heel vroeg, de zon is net op. We horen het geblaat van de schapen en de geiten, ze hebben honger. Tijd voor actie. Voordat de geiten en schapen de woestijn ingaan, melkt men alle schapen met lammeren om de specifieke kaas te maken waar Jordaniërs zo dol op zijn. Het is een delicatesse, vrij zout en goed houdbaar, de Haloumi kaas. De geiten worden ook gemolken want daar maakt men lichtgezouten karnemelk en geitenboter van. Voornamelijk de taak van de Bedoeïenenvrouw!

Naast de Bedoeïenenvrouw werken er twee Soedanezen. Dichtbij staat nog een tent waar een Syrisch gezin met twee jonge kinderen woont. De vrouw helpt overal waar ze kan en melkt de schapen. Haar man maakt de kaas in een aparte tent. De schapen staan in een dubbele rij klaar, de hoofden bijeen, de achterkanten van de ene rij naar buiten. Op deze manier vergeet men geen schaap!

De rauwe, nog warme melk wordt direct gezeefd om het vuil eruit te schiften. Er wordt stremsel bijgemengd, om de melk om te zetten in kaas. Tussen de één en twee uur is de kaas zover gerijpt dat die klaar is om te verwerken.

Met een bord schept men de rijpende kaas uit de grote emmer om vervolgens over de hagelwitte dunne doeken op lekbakken te verdelen.

In een “kast” rusten de platen met de kaas op doek een paar uur. De kaas rijpt verder en wordt steeds harder.

Al deze platen met kaas van rond de twee centimeter dik staan in de kast op elkaar om zo het laatste vocht eruit te persen. De kaas is in alle fasen van rijping eetbaar.

Als de kaas goed is uitgeperst, worden er blokjes van ongeveer vijf bij vijf van gesneden. De blokjes rijpen in een bad met zout. Daarna worden ze nog eens rijkelijk met zout bestrooid. De lege blikken staan hoog opgestapeld. De blokjes kaas worden in de blikken gesorteerd en bedekt met het zoute water en kleine zaadjes zwarte komijn. In het Arabisch heten die “baraka”: gezegend zaad dat overal goed voor is behalve de dood. Het deksel gaat er op, de kaas is klaar om vervoerd te worden naar de winkel. 

Er is veel water nodig om alles ten eerste goed schoon en hygiënisch te houden. De vloer is echter van zand, zoals de hele woestijn uit zand bestaat. Misschien moeilijk voor te stellen maar dat is een schone en natuurlijke vloer en er komt geen zand in de kaas! Op het “erf” staat een grote watertruck, speciaal voor de bereiding van de kaas. Water voor eigen gebruik en voor de schapen komt uit een oudere watertruck.

In Aqaba staan de bekende kaasblikken in de souk. Op het blik staat ‘Witte kaas’. In Jordanië weten ze daarmee wat ze dan kunnen verwachten.

Ontbijten met tijm en olijfolie

Ons ontbijt in de Bedoeïenentent bestaat uit veel melkproducten en olijfolie, geperst van de olijfbomen in het dorp. Daar dippen we het vaak zelfgebakken brood in om vervolgens het tijmmengsel eraan te laten plakken. Zeit wa zatar: Olie en tijm. Aan de tijm is onder andere sesamzaad en sumac (een zuur besje) toegevoegd. Ieder gezin heeft zijn eigen favoriete mengsel. De boter gemaakt van geitenmelk is veel kruidiger dan “grasboter” omdat de schapen en geiten in de woestijn eten. Het schaaltje rechts vooraan bevat yoghurtbolletjes, uitgelekte licht gezouten yoghurt, gekneed tot bolletjes in olijfolie.

Lebaneh lijkt een beetje op kwark, niet gezoet of gezouten, en is heerlijk fris en steviger dan yoghurt.

Gasten zijn het allerbelangrijkste

Je kunt alleen maar bewondering hebben voor de Bedoeïenen die leven in de woestijn. Het is keihard werken maar zodra er gasten komen, wordt alles aan de kant geschoven en zijn die het belangrijkste. Het was mooi om mee te maken wat er gedurende een dag allemaal gebeurd, mee te helpen waar nodig en al die verse lekkernijen te eten. Dat smaakt naar meer!

Foto’s: Wereldwijf Tamar Malinoff

mm
Marhaba, welkom. Ik ben Brenda, al 9 jaar zwervend door woestijnen in Jordanië. Levend in een tent, nu in een echt huis samen met Saluki Wurad, mijn trouwe hond. Ik ben gids te paard, soms per kameel in de Wadi Rum woestijn. Het Bedoeïenenleven delen Abdullah, mijn collega en 'broer', met veel liefde met onze gasten. Inspiratie op Jordan Desert Journeys. Over mijn Jordanië-avontuur schrijf ik een boek. Voor De Wereldwijven inspirerende blogs over het woestijnleven.