Een paar weken geleden kwam er een groepje wereldwijven in Washington bij elkaar. Het leek ons leuk om elkaar te ontmoeten in het Amerika van nu waar we wonen en werken. Het eerste onderwerp wat ter tafel kwam, was: “Hoe ervaar jij het dat je jouw eigen carrière op een lager pitje zet, mee bent gegaan met je partner en een ‘nieuwe’ rol hebt die lang niet altijd lekker aanvoelt en soms zelfs frustreert?”

Het gevoel je carrière ‘op te geven’ als je met je partner naar het buitenland vertrekt, herkennen veel wereldwijven waarschijnlijk in meerdere of mindere mate. Je kunt het zien als een opoffering, een keuze waardoor het lijkt alsof je even stil staat in je eigen ontwikkeling of je ervaart het als een kantelpunt in je leven, zoals er wel meerdere zijn. En die zijn nooit makkelijk en zaaien zelftwijfel, onzekerheid en het gevoel minder controle te hebben over je eigen lot. Maar het is ook een kans jezelf opnieuw uit te vinden. Een prachtig onderwerp dat uitnodigt voor een rondje langs de velden van de rest van de Wereldwijven…

Herkenbaar of niet?

Herkenbaar, dat is het eerste woord dat ik terugkrijg als ik de vraag stel. Al lijken de gedachten en gevoelens over dit onderwerp wel te evolueren naarmate je langer in het buitenland woont. Het gevoel dat ik zelf had toen ik vertrok, naast mijn euforie over ons ‘grote Amerika’ avontuur, was dat ik mijn eigen identiteit toch een beetje opgaf, mijn man volgde en dat dat mij nogal (financieel) afhankelijk en kwetsbaar maakte. Ik lees het tussen de regels door in de korte verhalen die ik schreef. Met name tijd en vergankelijkheid speelden een rol in het idee dat ik door deze stap misschien wel de boot ging missen…

Maar dat was negen jaar geleden. Inmiddels is er lang iets anders voor in de plaats gekomen. Nieuwe kansen, creativiteit, ideeën, versnelde zelfontwikkeling en het gevoel dat mijn keuzes en mijn aanpassingen uiteindelijk leiden tot wat ik werkelijk wil doen en zijn in dit leven. Voor mij bestaat een carrière blijkbaar niet uit een ‘stijgende’ loopbaan, maar is het eerder een kronkelend pad dat met interessante ‘omweggetjes’ uiteindelijk leidt tot mijn eigen top.

Nicolien van Vroonhoven (Australië) vindt het gevoel van ‘opgeven’ heel herkenbaar. Zij verhuisde twee jaar geleden na een succesvolle drukke politieke carrière met manlief en gezin naar het buitenland. Haar eerste artikel voor De Wereldwijven had als titel Noodgedwongen ben ik nu vooral de huismoeder. Nu geeft ze aan: “Maar mijn gedachten hierover zijn geëvolueerd.”

Ceciel Huls (Peru) herinnert het zich nog goed: “ Het voelde als een dieptepunt in mijn leven. Een goede baan bij Heineken opgeven. Voor het avontuur? Welk avontuur? Het avontuur tijdens vakanties? Dat kan ook met een baan. Maar ik mocht niet werken in Tanzania. Dat moment dat ik mijn ontslagbrief aan mijn leidinggevende gaf, stond jarenlang in mijn geheugen gegrift…”

Bianca Pugh (Frankrijk): “Wij zijn binnen Frankrijk vaak verhuisd voor het werk van mijn man en daartussen nog even ‘terug’ naar Nederland gegaan voor vier jaar. Op het moment zelf ded ik dat gewoon wel even. Nu achteraf vind ik het zonde dat ik steeds opnieuw moest beginnen en mezelf steeds moest bewijzen aan een nieuwe werkgever. Soms denk ik wel dat zonder dat verhuizen mijn CV er minder chaotisch had uitgezien en dat mijn financiële situatie een stuk beter zou zijn.”

Karien van Ditzhuijzen (Singapore): “In mijn geval ligt het wat anders. Ik was juist degene die naar het buitenland wilde. Onze eerste verhuizing, naar Engeland, was voor mijn baan. Mijn man nam ontslag en vond daar gelukkig snel een nieuwe baan. Na een aantal jaren in Engeland wilden we graag naar ergens buiten Europa, meer avontuur. En voor mij gold dat ik terug wilde naar mijn roots. Ik heb als kind in Azië en het Midden Oosten gewoond. Ik had inmiddels ontslag genomen en aangezien het bedrijf van mijn man een kantoor in Singapore had, hebben we daarop aangestuurd.

In eerste instantie was ik van plan in Singapore weer een vergelijkbare baan in het bedrijfsleven te zoeken, maar ik merkte al gauw dat ik dat helemaal niet meer wilde…Part-time werken was in Singapore lastig, de meeste banen waren meer dan full-time met veel internationaal reizen. En met drie kleine kinderen en een man die genoeg verdient om het gezin te onderhouden; dan moet je zo’n baan wel echt willen. En dat was dus niet meer zo…”

Saskia van Alphen (VS): “Het antwoord ligt in je hart: Ben jij gelukkig met je situatie? En dát antwoord is het enige wat je zou moeten leiden…. maar toch. Makkelijker gezegd dan gedaan!! Ik had voor ons vertrek één voordeel: twee jaar voor ons eerste buitenland-avontuur had ik m’n baan opgezegd (die beslissing überhaupt te stoppen met m’n baan, heeft overigens ook bijna een jaar in beslag genomen). Dus toen we vertrokken naar hartje Engeland, waren er geen vragende blikken als ‘maar jouw baan dan?”

Floor Veer (Colombia): “Het buitenland lonkte voor ons beiden altijd al en ik had in Nederland niet echt een carrière, wel een leuke baan. Ik ben wel graag druk, maar eigenlijk helemaal niet ambitieus en ik vind titels bijvoorbeeld ook bijzonder oninteressant. Ondernemen in het algemeen en al helemaal in Colombia was wel echt een droom van mijn man, waar ik misschien bijna een beetje uit naïviteit ingestapt ben. Weet dan ook nog goed dat mijn schoonzusje vroeg: En JOUW carrière dan?”

Marijke Hoebee (VS): “Ik wou mijn carrière niet opgeven en dus reis ik nu alweer zes jaar heen en weer tussen Nederland, waar mijn werk vooral is, en Amerika. Ik realiseer mij overigens dat ik mijn carrière overigens nooit echt als een carrière heb gezien. Misschien komt dat omdat ik op mijn 30ste – nu ben ik 46 – een carrièreswitch maakte waarbij ik koos voor werkzaamheden vanuit passie (films maken) en niet voor ‘de grote geld- carrière’ die ik toen had. Ik kon en kan daarvan leven alhoewel het vaak hard werken is. Het woord ‘carrière’ associeer ik toch met wat anders.”

Marijn Plug (Singapore): “Mijn baan opzeggen en verhuizen naar Amerika, waar ik ineens Stay-at-home-mom werd van een 1 en 4 jarige…Ik kwam er al snel achter dat dat niet mijn gedroomde carrièrepad was. Eerlijk gezegd vond ik dit de moeilijkste carrièreswitch ooit. Veel mensen keken met jaloezie naar mij. Van een gehaast werkend leven waarin alle ballen in de lucht moesten worden gehouden, kon ik nu lekker veel tijd met mijn kinderen doorbrengen en mijn eigen tijd indelen. Maar juist dat vond ik helemaal niet zo geweldig en met vlagen juist heel hard werken…

Altijd maar degene zijn die flexibel is: zieke kinderen opvangt, bezoek ontvangt, noem maar op. Mezelf wegcijferen, wat vrouwen toch al meer doen dan mannen, gebeurde steeds vaker. Ik vond het zwaar om elke ochtend mijn eigen dag te maken. Zoveel was mogelijk dat wel, maar het is ook ontzettend vermoeiend om steeds maar je eigen dag tot een succes te maken. Jaloers keek ik de eerste jaren mijn man na, als hij naar zijn werk vertrok waar zijn hele dag al uitgestippeld lag…”

En dan? Wat doe je eraan?

Ceciel (Peru): “Ik vond oplossingen. Deed advieswerk buiten Tanzania en nam dat mee toen we naar Israël verhuisden. Maar daar kwam een einde aan. Ik ben toen echt in een diep gat gevallen. Depressief, therapie. En toen ging er een hele interessante deur open. Ik werd bestuurslid op de Amerikaanse school en dat werd qua tijdsbesteding een volwaardige baan. Ik ontdekte dat het onderwijs me enorm aansprak. Een inspirerende omgeving met niets dan gedreven mensen. Tegelijkertijd ontdekte ik ook dat schrijven mijn ding was…

Karien (Singapore): “Ik denk dat het uiteindelijk de instelling is die een succesvolle ‘expatvrouw’ moet hebben: openstaan voor kansen en ervoor gaan. En dat je inderdaad een team wordt zo samen. Ik vind dat het soms zo negatief gebracht wordt, dat de een de ander volgt. Dat is toch een keuze die je samen maakt?”

Floor (Colombia): “Ik heb een carrière nooit geambieerd en Spaans spreken leek me wel leuk. Tja, beetje naïef, ik zei het al. Na acht jaar en twee ondernemingen verder (1 mislukt, 1 gelukt en groeiend) merk ik wel dat ik het belangrijk vind iets voor mezelf te hebben. Naast wat incidentele schrijfopdrachten ben ik financieel afhankelijk van ons bedrijf, waar hij werkt en ik niet. Dat maakt me impliciet vrijwel 100% financieel afhankelijk van hem. Ik zou wel kunnen werken. Bijvoorbeeld als Engelse juf. Maar dat zijn veel uren, voor weinig geld en daarvoor ben ik ook te druk met randzaken van ons bedrijf en vrijwillige posities zoals bij de Wereldwijven en PUM. Dat doe ik ook echt voor mezelf en het zorgt ervoor dat ik op feestjes toch ook nog wat te vertellen heb.”

Saskia (VS): “Het avontuur lonkte al een tijd, en dat wisten familie en goede vrienden. Als kind van expats was het buitenland altijd mijn thuis dus niet helemaal gek die honger naar nieuwe horizonten. Weg uit de routine en verplichtingen, meer tijd voor elkaar en mijzelf. Dat boek schrijven! Die gedichtenbundel uitgeven! Not. Hahaha. Na twee jaar Engeland, kwam vijf jaar Chicago en nu zitten we alweer een jaar in San Diego. Hoewel nog steeds geen boek of bundel (wel manuscripten klaar) gepubliceerd heb ik wel andere fantastische dingen gedaan op schrijfgebied. En nieuwe passies (talenten?) ontdekt waaronder fotografie. Je laptop en fototoestel pak je zo mee, en weer op in een nieuwe omgeving.”

Karien (Singapore): “Ik was tijdens mijn zwangerschapsverlof begonnen met schrijven en dat vond ik veel leuker. Ik ben part-time op vrijwillige basis bij een NGO aan de slag gegaan en ben dat gaan combineren met schrijven. Ik zou nu echt me niets meer kunnen voorstellen bij teruggaan naar een corporate baan! Alleen als het moest voor het geld, want schrijven verdient geen fluit…

Wel geeft het me veel voldoening en het gevoel dat ik bijdraag aan de wereld. Voor mij heeft het ‘volgen’ van mijn man naar Singapore juist heel veel mogelijkheden gecreëerd. Het bracht me in de luxe positie dat ik even niet de noodzaak had of de gevoelsmatige verplichting zoals ik die in Nederland of Engeland zou hebben ervaren om een betaalde baan te vinden. Zo kon ik mijn passies ontwikkelen en dat ook nog eens flexibel combineren met kleine kinderen.”

Marijn (Singapore): “Ik schreef zelfs een keer een artikel ‘over altijd maar flexibel zijn’. Maar ik heb ook ontzettend veel geleerd. In de afgelopen vijf jaar verhuisden we drie keer, moesten we steeds weer afscheid nemen en opnieuw beginnen en vloeiden er vele tranen. Maar langzaamaan vond ik een soort ritme en genoot ik steeds vaker juist ook ontzettend van de tijd die ik zelf mocht indelen. Er staat namelijk ook veel tegenover. Door elke keer weer opnieuw te beginnen heb ik mijn vaardigheden in projectmanagement tot in de puntjes geperfectioneerd.

Maar ik heb vooral, door constant uit mijn comfort-zone te stappen, nog meer geleerd en grenzen verlegd dan in alle 35 jaar daarvoor. Door de tijd en ruimte die ik kreeg, heb ik de afgelopen jaren echt kunnen uitzoeken wat ik leuk vind en waar ik goed in ben, zoals schrijven. Dat was me nooit gelukt als ik in mijn oude vertrouwde leventje was blijven hangen. Ik raad het iedereen aan!”

En nu? Hoe voelt het nu?

Floor (Colombia): “Ha ik herken dit zelfs zonder kinderen al! Altijd degene moeten zijn die flexibel is. Dat brengt het zo goed onder woorden! Vaak snap ik het zelf ook niet maar mijn dagen zitten verschrikkelijk vol en ik ren (of eigenlijk rijd) van hot naar her. Heel af en toe denk ik ´wat als het niet werkt tussen ons?´en we scheiden… Welke kansen heb ik dan nog op de arbeidsmarkt? Maar ik denk dat jarenlange buitenland -en ondernemerservaring net zo belangrijk zijn als een ´gebaand´ carrièrepad.”

Karien (Singapore): “We gaan nu een stap verder. Mijn man heeft ook ontslag genomen en we vertrekken naar Bali voor een sabbatical. Het heeft hem namelijk ook aan het denken gezet: “Wil ik de hele jeugd van mijn kinderen fulltime aan het werk zijn? Of wil ik een stap terug doen, meer tijd met hen besteden en rustig nadenken wat ik echt wil met mijn leven?” Waar we over een paar jaar wonen weten we dus nog niet. Maar ik denk wel dat we nu veel bewuster omgaan met keuzes, en niet simpelweg de bekende weg volgen.

Discussies die wij hebben over de toekomst gaan over dingen als: in welk land is het voor onze kinderen goed om op te groeien, zowel qua onderwijs als leefomgeving? Wat willen we ze meegeven over de wereld, en wat voor soort rolmodel willen we voor ze zijn? Vragen waar we als we in Nederland waren gebleven denk ik veel minder over hadden nagedacht, al was het alleen maar omdat je daar door de rat-race veel minder tijd voor hebt. Het expat leven biedt ontzettend veel mogelijkheden en dat vind ik geweldig. Maar het moet wel bij je passen, je moet er de juiste mentaliteit voor hebben en openstaan voor het risico, de stress en flexibel kunnen zijn.”

Bianca (Frankrijk): “Onze kinderen passen zich makkelijk aan aan nieuwe situaties en we hebben een soort aantrekkingskracht voor openminded mensen. Dat zijn wel de grote voordelen van het vaak verhuizen. Hoewel het nu aan de ene kant fijn is om al meer dan zes jaar op dezelfde plek te wonen en er voor het eerst geen onuitgepakte dozen ergens staan, blijft het altijd kriebelen. Op dit moment laten we de kinderen beslissen. Mijn dochter was vijf toen ze al in vier verschillende huizen had gewoond in twee verschillende landen. Nu willen ze allebei hier hun eindexamen doen. En gezien hun fantastische flexibiliteit en aanpassingsvermogen van de afgelopen jaren mag dat van van ons. Het is belangrijk dat ze zich ergens thuis voelen en omringd zijn door vrienden.

Saskia (VS): “Er zijn vast mensen die mij zien als een luxe paardje. De vrouw ván die lekker shopt, luncht, beetje schrijft en mooie plaatjes schiet en (vaak) op vakantie gaat. Ik laat het gaan, weten zij veel. Ik denk dat alles wat ik onderneem, uiteindelijk leidt tot mooie dingen waar ik trots op kan zijn. De klodders verf die ik nu soms ongericht zet, vormen op een dag een kunstwerk. Misschien wel kunstwerkjes.

Wat ik wel steeds lastiger vind -ondanks dat mijn ‘werk’ super flexibel is -, zijn alle voetstapjes die ik achterlaat met al dat verhuizen. Familie, vriendschappen. Maar ook die eindelijk gemaakte professionele contacten die je zouden kunnen helpen om je werk echt uit te rollen. Tuurlijk heb je nu weer meer ervaring, heb je sneller de ins en outs door maar toch moet je zelf ook weer helemaal opnieuw beginnen. En dat krijgt bij mij pas prioriteit als de kids weer happy en running zijn op de nieuwe woonplek… Want in de eerste plaats ben ik moeder.”

Ceciel (Peru): “Waar het onderbreken van mijn carrière aanvankelijk voelde als een dieptepunt, veranderde er gaandeweg iets fundamenteels. Ik ging mezelf opnieuw ontdekken, kon kansen grijpen die er niet zouden zijn geweest als we in Nederland waren gebleven. Plus, ik heb de tijd gehad er voor onze kinderen te zijn. De band die we hebben gekregen als gezin door al dat gereis, is zo mooi en stevig. We zijn een team. Geen idee hoe ik dat had ervaren als ik door was gegaan met die reguliere carrière. En dat maakt ook niets uit wat mij betreft. Dit is hoe het is gelopen en daar ben ik dankbaar voor.”

mm
Hi! Ik ben Ingeborg en woon sinds 2010 met mijn gezin in New York. Ik schreef tot nu toe voor online platforms en tijdschriften, publiceerde de bundel #Familie Jansen Goes New York en mijn debuutroman #Kroniek van een erfenis. Voor De Wereldwijven schrijf ik over vrouwen in de USA waar ongelijkheid, onrecht en seksisme maar ook vrouwelijke strijdkracht en energie dagelijkse kost zijn!