Je kunt niet zeggen dat je duurzaam leeft als je nog vlees eet…Het is nogal een stelling. We weten het…Maar als je de Netflix docu’s #Cowspiracy en #Whatthehealth hebt gezien en weet hoe het milieu ervoor staat, kom je er bijna niet onderuit om stil te staan bij je eigen voedselconsumptie! Een paar keer per week vegetarisch eten blijkt namelijk al enorm van invloed op het verminderen van je ecologische voetprint. Duizenden keren meer dan elektrisch autorijden of minder vlieguren maken!

Het consumeren van vlees, kip en vis is door de productieketen van al dat lekkers namelijk al gauw de allergrootste milieuvervuiler in de wereld. Voor sommigen is dat nieuw, bijvoorbeeld omdat je altijd hebt gedacht dat CO2 de grootste boosdoener is. Voor anderen is het al jaren gesneden koek. Zij eten, al dan niet voor milieu, dierenliefde of gezondheid, al lang zo vegetarisch of veganistisch mogelijk…

Maar moet de hele wereld om de boel te redden dan massaal aan de plantaardige voeding? Of is dat per continent verschillend? Een stukje vlees is immers voor velen nog altijd een enorme luxe en zeker geen alledaagse maaltijd. In grote delen van de wereld is het doodnormaal en zelfs noodzaak om plantaardig te eten. In de Westerse wereld echter zijn de vegetariërs en veganisten nog altijd in de minderheid. Een plantaardig dieet wordt toch nog vooral gezien als modeverschijnsel, een afslankdieet of een vingerwijzing naar een andere levensstijl. Net als met alcohol zijn we met z’n allen nogal verknocht aan dat stukje vlees.

Hoe wordt er door de wereldwijven eigenlijk gedacht over het eten van vlees en vis en de impact daarvan op de toestand van onze aarde? Zij wonen immers in alle hoeken van de wereld, arm en rijk. Boodschappen doen en voedsel vergaren is in Amerika echt een andere dagelijkse bezigheid dan in Zimbabwe. 

Hoe verschillend er over gedacht wordt, blijkt al uit de eerste reacties van de Wereldwijven. Een aantal wereldwijven is al veganistisch, of zoveel mogelijk vegetarisch of pescetarisch en een maar er zijn er ook die van mening zijn dat als je met mate geniet je dat karbonaadje helemaal niet op hoeft geven en ook anders de duurzaamheid kan dienen. Het is vooral een kwestie is van doen waar je jezelf het prettigst bij voelt. Maar is dat genoeg?

Hoe beleef jij deze vraag in het land waar jij woont? 

Assia Hiemstra (Zimbabwe): Tja, wat moet ik zeggen vanuit een land met een enorm voedseltekort waarbij 5,5 miljoen mensen in hongersnood verkeren… Qua veganisme loopt men hier dus noodgedwongen voorop, daar men veelal leeft van elk stukje willekeurig groen blad wat er nog te vinden is. Nu in de droge tijd waarbij er van april tot en met december geen druppel regen valt wordt ook dat schaars. Op het platteland hebben sommige het geluk wat kippen en vee te hebben rondlopen. Zij hebben af en toe een stukje vlees op het bord, geef ze eens ongelijk.

Zelfvoorzienend zijn is niet trendy maar een must om te overleven. Zelf telen we onze eigen groenten (je moet wel) en het is een feestje als de avocado’s en mango’s weer aan de boom hangen. Het moge duidelijk zijn dat ik een groot dierenliefhebber ben, maar onze beestjes belanden uiteindelijk ook in de pan. Na een heel goed leven te hebben gehad… dat is vanzelfsprekend. En kaas maak ik ook zelf van de verse geiten/koeien melk. Ook dat is een feestje, elke stukje kaas in de mond is puur genot. Daarnaast… enig idee hoeveel er ontbost wordt in Afrika omdat men in het westen massaal aan de soja, chia, sorgum, quinoa, noten en aanverwanten gaat? Overigens veelal geproduceerd door grote westerse bedrijven. De kleinschalige Afrikaanse boer valt buiten de boot.

Karien van Ditzhuijzen (Singapore): Ja belangrijk punt! Uiteindelijk gaat het natuurlijk om dat we minder consumeren in het algemeen, en dat gaat alleen op voor de rijkere mensen. De rest doet dat al gedwongen.

Esther Maagdenberg (Italië): Toen ik in Zuid Afrika woonde was vegetarisch en/of veganistisch eten ook geen probleem. Alle arme mensen eten zo. Vlees is een luxe product dat velen zich niet kunnen veroorloven. En wat jij doet met je eigen dieren lijkt natuurlijk in de verste verte niet op de intensieve veeteelt waardoor het milieu zwaar wordt overbelast.

Marijke Hoebee (Verenigde State): Milieurampen zoals droogte en aanverwante hongersnood zijn te linken aan die intensieve veeteelt. 

Assia Hiemstra (Zimbabwe): Wat gelijk staat aan teveel mensen op dit kleine blauwe bolletje die ook nog eens graag overconsumeren! Zolang de oorzaak niet verdwijnt (en integendeel, de oorzaak groeit elke seconde) is elke zogenoemde oplossing enkel het verplaatsen van het probleem. Ik neig naar #liveandletdie. In plaats van streven naar supergezond en eindeloos leven gewoon weer durven te sterven. Das pas goed voor het milieu. 

Kitty Flisijn (Nieuw Zeeland): Dit is inderdaad een vraagstuk dat, zoals vele problemen, niet meer op te lossen is zonder globaal te kijken welke invloed we hebben op andere landen van de wereld. Zelf denk ik dat bijvoorbeeld “niet meer vliegen” of minder mensen op deze wereldbol of zelfvoorzienend zijn geen oplossingen zijn. De oplossingen moeten komen van nieuwe milieuvriendelijke technologieën, vervangers van producten, zodat we de goede dingen en verworvenheden behouden op een betere manier. Het is een zeer gecompliceerde discussie, maar eentje die individu en land overstijgend is en niet meer kan wachten gezien de grote gevolgen voor het milieu. 

Floor Veer (Colombia): Ik heb een agrarische opleiding gedaan, het veel boeren-vrienden en ken de sector zowel in Nederland als in Colombia redelijk goed. Daarom ben ik niet echt verbaasd over documentaires of boeken zoals ´dieren eten´, wat ik overigens een heel goed boek vond. In Colombia hebben koeien het vaak behoorlijk relaxed, ze staan buiten en hebben alle ruimte. Over het slachten ben ik dan weer minder zeker. Voor zover ik kan beoordelen zit het in Nederland ketenbreed behoorlijk goed met het dierenwelzijn, en de meeste boeren hebben echt het allerbeste voor met hun dieren. Maar zolang we als consumenten voor een paar dubbeltjes een liter melk willen kopen, of voor drie euro een kilo kip, zal ook de boer economische keuzes moeten maken.

Ik ben dan zelf ook meer op zoek naar een balans dan helemaal geen dieren meer eten. 
Overigens, er zijn ook theorieën uit holistische landbouw over hoe intensieve veeteelt, mits goed aangepakt, het bodemleven flink verbetert en zelfs een manier kan zijn om verzande gebieden te vergroenen. Dat is een interessante gedachte met oog op 1. het klimaatprobleem en 2. waterhuishouding. Omdat Nederlandse grond zo duur is, is dat voor veel Nederlandse boeren lastiger, maar in andere delen van de wereld kan dit wel.

Saskia Van Alphen (Verenigde Staten): Ik vind de westerse over-productieve voedselindustrie echt een heel lastige. We verbreken zoveel ketens in rivieren, meren, zeeën en oceanen. Dit jaar zijn weer alarmerend veel walvissen aangespoeld aan de westkust in de Verenigde Staten, verhongerd… Die balans is overal zo lastig, zowel voor de vlees/viseters als de vegetariërs/veganisten onder ons. Plofkippen, kistkalveren, varkens die nooit het daglicht zien maar óók de introductie van zoveel (veganistische) veelal exotische producten. De vraag naar quinoa, palmolie, algen, gezonde zaden etc… niks daarvan wordt geproduceerd in het Westen maar in ontwikkelingslanden. Daar waar de natuur fragiel is. De ontbossing wereldwijd is alarmerend. De armoede in die regio’s helaas ook. Assia Hiemstra legt heel juist de vinger op die zere plek. 

Iedereen moet en mag daarentegen eigen keuzes maken. Mijn keuze is altijd geweest mate met vlees en vis en andere dierlijke producten alsook veel meer kopen wat het seizoen biedt. Niemand doet het echt fout, wel het teveel aan alles, is denk ik fout. Wat daar allemaal wel niet voor moet wijken?!

Vegan eten

En hoe zit het dan met jullie eigen eetgedrag en levensstijl? 

Marijke Hoebee (VS): Ik ben intussen alweer bijna twee jaar vegan en nog steeds happy met deze levensstijl. ¨Dat ik hier niet eerder mee ben begonnen!¨ denk ik regelmatig. Veganisme is een levensstijl waarbij – voor zover praktisch haalbaar – wordt afgezien van alle vormen van exploitatie van, en wreedheid naar, dieren voor eten, kleding of andere doeleinden. Ik realiseer mij, ik heb de tijd mee. Een paar jaar geleden, toen ik ‘enkel nog maar’ vegetariër was, kreeg ik vooral reacties zoals: “nou, doe mij maar een flinke biefstuk hoor” en “wat een moeilijk gedoe…”

Maar als ik nu, slechts een paar jaar later, ‘uit de kast kom’ als vegan, zijn de reacties meer in de trant van “wat goed! Ik probeer zelf ook minder vlees te eten” en “die vegaburgers zijn hartstikke lekker!”

Volgens mij is er echt een shift in denken gaande. Plantaardig eten is niet langer geiten-wollen-sok of alternatief, maar juist helemaal ‘van nu’. En lekker!  Nu woon ik wel in twee vegan walhalla’s; New York City en Amsterdam. Het zal niet overal zo makkelijk zijn. Zelf heb ik er veel lol aan om op reis vegan restaurantjes te ontdekken. Zo kom ik op de leukste plekken en dit is, naast al het nieuwe eten proberen, een avontuur op zich!

Kitty Flisijn (Nieuw Zeeland): Ik eet geen vlees, melkproducten en minimaal granen zoals brood en pasta. Wél nog vis en organische eieren en inderdaad veel groenten, noten, zaden. Voor mij persoonlijk begon het meer vanuit een gezondheidsperspectief, ik voel me er veel beter bij. Ik weet niet of het zo is, maar het lijkt mij lastig om ook vis en eieren te stoppen, want hoe vervang ik dan goed deze noodzakelijke vitaminen? Hier, in nieuw Zeeland, is het nog lang niet wijdverspreid en veganistische restaurants nauwelijks te vinden. Het is een land van schapen, koeien, bbq met een goede steak etc, de economie leeft er van! Verder is het een land van auto’s! Afstanden zijn groot en vele heuvels, fietsen geen optie. Als gezin hebben we 1 elektrische auto sinds een jaar (van de 3 in totaal). 

Met boodschappen doen neem ik al jaren lang mijn eigen tassen mee. Hier wordt pas dit jaar voor plastic tassen in winkels geld gevraagd… het werd tot voor kort gewoon in grote hoeveelheden gratis aangeleverd! NZ loopt wat dat betreft echt achter. Daarentegen komt hier 80% van de energie van natuurlijke energie (wind, water, zon)! Wat weer heel veel is. Wijzelf hebben een watertank bij ons huis en leven dus van gefilterd regenwater, een redelijk zelfvoorzienend huishouden dus. Kortom; ik probeer milieubewust te eten en leven, zou nog vele malen beter kunnen, maar praktisch gezien valt dat nog niet altijd mee. Het zou zoveel makkelijker zijn en worden als bedrijven en overheden wat meer en sneller anticiperen en nieuwe en goedkope alternatieven gaan uitbrengen. En die trend van veganistische restaurantjes…we lopen hier helaas meestal zo’n 5 tot 10 jaar achter dus dat zal nog wel even duren!

Karien van Ditzhuizen (Singapore): Ik eet ook heel weinig vlees. Een keer per maand en dan meestal als ik op bezoek ben ergens. Ook zuivel eet ik steeds minder. Wel nog vis & kaas en eieren van eigen kippen. Probleem is dat ik om medische redenen geen gluten mag eten, en maar heel beperkt aardappel en peulvruchten. Zonder granen, aardappel en peulvruchten vind ik vegan echt te moeilijk. En je kunt al helemaal niet op een diner aankomen met een waslijst aan wat je niet eet… Er is in Azië weinig begrip voor vegetarisch laat staan vegan. Maar de Aziatische keuken is wel weer rijk aan vegetarische opties. Met name Indiaas is vaak vegan. En het tofu schap in de supermarkt is meterslang, zoveel keus! Je wist niet dat er zoveel soorten tofu bestonden. En dan verse tempé van de markt, niet te vergelijken met die uit het westen. De laatste tijd zijn hier ook de producten van quorn en impossible burgers goed te krijgen en die zijn heerlijk. Ik serveerde laatst Quorn chicken nuggets en de gasten vinden ze lekkerder dan de ‘echte’! Aangezien het mij vooral om de milieu impact gaat denk ik maar, minderen is veel beter dan helemaal niet stoppen met vlees… Als iedereen gewoon veel minder vlees at, als we het als luxeproduct zien. Dat zou echt vooruitgang zijn. En nu alleen dat vliegen nog he.. als expat is dat toch wel de grootste zonde!

Saskia Van Alphen (VS): Ik geef het toe: ik houd erg van een stukje vlees. Ik zeg ‘stukje’, geen lap. Vis vind ik zalig en die industrie baart me nog meer zorgen zoals we alles leegvissen…. Koop altijd bewust vlees en vis dat een goed leven (maar ja.. wat is goed hè?) heeft gehad. Nu in Peru en dan valt gewoon extra op hoezeer we in het Westen de industrie opgefokt hebben. Mensen leven hier nog volkomen organisch en het smaakt zoveel lekkerder! Niet alle dagen een stukje vlees van alpaca, cavia, koe of schaap. Veel, veel aardappelen in zoveel vormen en smaken. En groenten wat de natuur biedt. Zo zou het moeten zijn…. voor mens en dier. Straks terug in San Diego ga ik proberen weer terug te gaan naar die balans. Leven wat het seizoen biedt…. Vegan? Nee die stap zet ik (nog) niet.

Floor Veer (Colombia): Al jaren ben ik bezig met minder vlees en dierlijke producten eten. Kip en varkensvlees eet ik helemaal niet meer omdat ik dat in Colombia echt een heel vieze industrie vindt. Maar momenteel eet ik wel weer wat meer rundvlees en vis. Soms een beetje meer, soms een beetje minder. Als ik alleen eet, eet ik vrijwel altijd vegetarisch. Kaas en andere melkproducten vind ik hier simpelweg minder lekker dan in Nederland dus die laat ik makkelijk staan. Industrie-eieren komen er bij ons thuis niet in, maar gelukkig hebben we een project met vrije kippen, die we geen hormonen of onnodige antibiotica toedienen. Dat is dus makkelijk te ondervangen! In de Colombiaanse steden is een vegan of vegetarisch dieet redelijk goed vol te houden, bijna alle restaurants hebben wel een vegetarische optie, en soms kunnen ze die ook vegan maken.

Maar buiten de steden is het erg lastig. Een traditionele Colombiaanse maaltijd bestaat vooral uit vlees en een salade is buiten de stad een plakje tomaat en een paar uienschijfjes. Wat ik nog meer interessant vind: in Colombia gebruiken ze echt het hele dier. In een soep kun je gerust een kippenvoetje tegenkomen en in koeienoog door je vruchtensap verhoogt spontaan je eiwitinname. De lokale delicatesse in de regio waar ik woon is mute, een dikke soep waar bijvoorbeeld de tong en staart in verwerkt worden. Dat zie je in Nederland minder en ik vind het eigenlijk wel jammer dat dat nooit heb leren eten. Als je dan een dier doodt om op te eten, kun je maar beter alles gebruiken toch?

Karien van Ditzhuijzen (Singapore): Ja eens, als je toch vlees eet ben ik echt een voorstander van head to toe, niets weggooien. Ik eet hier in Azië best wel eens delen van een dier waar de meeste Nederlanders van gruwelen, en dan kijken ze mij aan, van jij eet toch liever geen vlees, waarom dan dit wel? Ik heb ook wel eens een eigen haan geslacht en gegeten, of hond geproefd. Het ene dier vind ik niet meer waard dan het andere. Wat voor mij voorop staat is dat het een zo goed mogelijk leven heeft gehad en met zo min mogelijk milieu overlast. En dan nog eet ik het weinig, want plantaardig smaakt me minstens zo goed!

Sissy Keizer (Israël): Ik vind een stuk vlees wel lekker. Maar wanneer ik kan kiezen dan ga ik voor alleen groenten en sla. In Israël bij bijna alle restaurants kun je of alleen vlees of alleen melk kost gebruiken. Dit is volgens de Joodse spijswetten. Je vindt vaak veel vegan gerechten op het menu. Vegan restaurants zijn er ook. Zelf drinken en eten wij zoveel mogelijk melk/soya vervangende producten. Veel groenten, pasta van kikkererwten. Maar dat is het voedsel. Wanneer ik kleding, accessoires of schoeisel aanschaf, let ik op of ze het Vegan keurmerk hebben. In ieder geval waar ze van gemaakt zijn. Ik zeg niet dat wij veganistisch of vegetarisch zijn. Want dat zijn wij niet. Ik hou het meer op “Vegan like”. Naast de restaurants en de vele gezondheidswinkels vind je in veel supermarktketens rijen met schappen vol producten (ook vers) voor vegans en vegetariërs. Is een lust!

Marcia Jansen (Canada): Wij zijn al twintig jaar vegetarisch, of eigenlijk pescetarians want we eten heel af en toe vis. Onze kinderen, nu elf en veertien jaar oud, zijn al vanaf hun geboorte vegetarisch. Hier, aan de westkust van Canada, is het in restaurants vrij makkelijk om vegetarisch/vegan te eten en tijdens potlucks zijn er (in onze vriendenkring dan) ook altijd veel vleesloze gerechten. Ik kook geregeld vegan, maar zou moeilijk zonder eieren kunnen. En eerlijk gezegd vind ik Nederlandse kaas en yoghurt ook lekker!

Esther Maagdenberg (Italië): Ik ben pescetarier, eet af en toe vis. Wat ik wel weer lastig vind is dat niet-vegetariërs dat dan vaak als een uitnodiging zien om mij steeds vis voor te schotelen. Dus het liefst vertel ik aan niemand dat ik soms vis eet… Ik ben ook niet voor dogma: vegan/ vegetarisch eten de halve week heeft een groot effect op het milieu! Ook als je alleen maar alle koe producten laat staan (kaas, melk vd koe en rundvlees) heb je daarmee een enorm effect op je footprint. Wat mij opviel is dat ik de smaak van groente meer ben gaan waarderen. Ik heb er bijna geen zout meer bij nodig. Kaas is nog wel een zwakke plek. Ei eet ik graag en veel, maar altijd bio. In ons nieuwe voortuintje lopen de kippen van de buren af en toe te scharrelen.

Ceciel Huls (Peru): Wat ik echt fantastisch vind, is hoe onze kinderen de aanleiding zijn voor ons vegetarisch met eens per week vis op het menu te eten. Zij staan erg kritisch tegenover het eten van dieren en nemen hun verantwoordelijkheid ten aanzien van klimaat heel serieus. Buiten de deur eten we wel eens iets met vlees, maar thuis kook ik uitsluitend met groenten, bonen en noten en zuivel. We zijn niet vegan, dat is me een te grote sprong. Zonder eieren en kaas vind ik moeilijk. Te lekker (guilty!) en ook qua voedingsstoffen mij een te grote stap.

Wonend in Peru is het enorme aanbod aan groenten en fruit fantastisch. Quinoa kost hier ‘niks’ en is zo lekker en gezond! Wel een uitdaging dat sterk verontreinigd water wordt gebruikt voor irrigatie. Want ik moet erbij zeggen dat het gebruik van pesticiden van een andere orde zijn dan wat wij oke vinden. Wij eten bijvoorbeeld geen aardbeien in Peru nadat El Comercio berichtte over een onderzoek naar de hoeveelheid bacteriën op een Peruaanse aardbei na wassen met chloor. Chloor voor het schoonmaken van groenten en fruit staat hier overigens standaard op het aanrecht. Maar dat is een klein ongemak waar je snel aan went…

Lilian Menting-Hasekamp (Qatar en Zuid Afrika): Wij eten met veel plezier een stuk vlees, vis en genieten van alle zuivelproducten die er bestaan. We zijn heel gezond, wij en de kids, zijn echt nooit ziek, hebben energie voor 10 en slapen als Doornroosje. Geen enkele behoefte om gezondheidstechnisch wat te veranderen dus. We eten wel alleen maar puur, geen pakjes en zakjes! Lekker kokkerellen met verse producten. Qua duurzaamheid willen we graag de wereld een beetje mooier achterlaten en kiezen voor andere manieren om dat te doen. Want dat kan ook!

Esther Maagdenberg (Italië): Daar heb je gelijk in! Bijvoorbeeld minder of niet vliegen, lokaal en seizoensgebonden eten, fiets pakken in plaats van auto, minder afval produceren, tweedehands kleding & spullen kopen, vanuit huis werken, ‘doe’ cadeautjes ipv spullen… Er zijn inderdaad zo veel dingen die je kunt doen! 

Rianne Doller (Kenia): Ik overwoog vlees eten te minderen, maar toen ik naar Kenya ging en samenwerkte met veehouders, tja dan kan je vegetariër zijn wel vergeten. Vlees eten is daar een belangrijk onderdeel van de cultuur en erg lekker. Sindsdien eet ik weer actief vlees. Ik vind het daarbij wel fijn dat in Kenia er vooral onbewerkt vlees wordt gegeten met een minimale weg van land naar bord. Dat smaakt beter en is ook beter voor het milieu.

Barbara van Paassen (Italië):
Als kind zei ik op een dag tegen mijn ouders “ik eet alleen nog maar vlees als het écht heel lekker is, anders is het dier voor niets gestorven.” Ik weet niet hoelang ik dat destijds heb volgehouden en over smaak valt niet te twisten, maar inmiddels kook of bestel ik al meer dan tien jaar geen vlees en zelden vis. Gelukkig houd ik erg van groenten, is Italië vol met goeie vega pasta’s en heeft Ottolenghi de heerlijkste vega en vaak vegan gerechten. En af en toe neem ik een hapje van mn partner als die vlees bestelt, maar alleen als het écht heel lekker is natuurlijk!

Astrid Van Zeeland DeWit (Zuid Afrika): Mijn bourgondische leefstijl gaat prima samen met het leven in Zuid-Afrika. Heerlijke wijn, kaas en een mooi en goed stukje vlees dat is voor mij echt genieten. Als ik hier naar mijn slager ga vraag ik om een game fillet ( bv. kudu, buffel, eland, gnoe en gemsbok) en soms moet ik even wachten tot het uit het karkas gesneden is. Ik weet dat dit beest geen medicatie heeft gehad en voorzover je dat kan zeggen een goed leven had in de bush. Onze eetgewoonte is de laatste paar jaar wel wat veranderd en we slaan een paar dagen in de week het stukje vlees of vis over. Gewoon een beetje bewust zijn noem ik dat… De Zuid-Afrikaners die hier wonen en in het weekend braaien kunnen daar nog wel wat van leren, vooral heel veel vlees op tafel is de gewoonte.

Patricia Titulaer Van Ham (Sierra Leone): Daar waar ik ik Nederland heel erg bezig was met zo duurzaam mogelijk te leven, lukt dat in Sierra Leone veel minder. Ja de groenten en fruit zijn local produce, maar ik heb het idee dat de boeren hier totaal ongecontroleerd meststoffen en pesticiden gebruiken. Er is hier geen biologisch eten te vinden, en dingen als melk en vlees zijn volgens mij van het het meest dieronvriendelijke bedrijf of zitten vol met ongezonde dingen.

Vleesvervangers zijn hier niet, en aangezien mijn kinderen al bijna niets eten, ben ik blij als ze een stukje vlees eten. Daarom wil ik het dierenleed verhaal nog even van hun weg houden. Afval wordt niet gescheiden, en al hebben we een compost hoop, voor plastic is er geen oplossing… Gooi je het bij het vuil, dan belandt het in zee, en verbrandt je het dan wordt de lucht er ook niet schoner op. Omdat we hier wonen, vliegen we veel meer dan goed is, en onze auto’s zijn van het type ‘te vies voor Europa, maar nog prima voor Afrika’. Mijn duurzaamheid-meter staat dus op rood!

Positief is dat we hier niet kopen wat we niet nodig hebben, en omdat boodschappen echt duur zijn, gooien we eigenlijk weinig weg. Dat is denk ik ook de les van hier wonen: je hebt zoveel minder nodig dan je denkt! Ik denk dat je niet iets (vlees, vis, melk of wat dan ook) uit hoeft te sluiten, als iedereen gewoon zou minderen, en redelijke prijzen wil betalen voor zijn voedsel en zo helpt de bio industrie te transformeren!

Vegan boodschappen doen

Vlees en vis vormen een groot onderdeel van het dieet van de mens, dat blijkt wel uit de consumptiecijfers. Maar er lijkt een kentering te ontstaan. Steeds meer jongeren eten vegetarisch en er zijn ook steeds meer vlees-vervangende producten in de schappen te vinden. Voor sommigen voelt de boodschap van planteneters inmiddels ook wel eens als een opgestoken vingertje. Wat vinden jullie? 

Marijke Hoebee (VS): Mijn vegan-vrienden ‘sjoemelen’ allemaal wel eens. Heel heel soms, wanneer ik buiten de deur ben en het niet anders lijkt te kunnen, eet ik nog wel eens vegetarisch in plaats van vegan. En dat vind ik prima zo. Vegans zijn ook maar mensen, geen heiligen. De (activistische) vegans die dan zeggen dat je dan geen ‘echte vegan’ zou zijn… tja, daar haal ik mijn schouders voor op. Elke stap richting meer plantaardig is de juiste richting op, naar mijn mening, en jij maakt daarbij je eigen ‘regels’. 

Floor Veer (Colombia): Mijn keuzes zijn gebaseerd over wat goed voelt voor mijn lichaam, een stukje kennis, en een stukje onderbuikgevoel. Maar volgens mij moet iedereen doen wat voor hem of haar goed voelt. Een vegan die nergens anders meer over kan praten werkt op mij averechts, net zoals dat ik slecht tegen mensen kan die niet willen kijken naar de downsides van vlees/veehouderij! 

Karien van Ditzhuijzen (Singapore): Ik denk dat het goed is een beetje af en toe te sjoemelen. Anders zouden maar zo weinig mensen vegan zijn! Als alle omnivoren 50% minder vlees eten is dat meer winst voor dier en milieu dan als een paar duizend mensen heel streng vegan zijn… Ik ben een pragmatist. We moeten zo veel mogelijk mensen overtuigen zo weinig mogelijk dierlijke producten te eten. 

Esther Maagdenberg (Italië): Het evangelisme van fanatieke vega’s helpt niet echt. Niets vervelender dan een self rightious vegan die je niet zozeer probeert te inspireren als wel te overtuigen dat hij/zij een beter mens is…We zouden ook andere argumenten kunnen gebruiken. Zo at ik in mijn studententijd vooral geen vlees om geld te besparen . En als het doel het milieu is, kunnen we ook praten over de manier wil jij graag een positieve impact hebben op t milieu. Misschien ben jij wel een fanatieke bomenplanter, awesome!

Lilian Menting-Hasekamp (Qatar en Zuid Afrika): #Levenenlatenleven

mm
De Wereldwijven vertellen verhalen die inspireren, verbinden en in beweging brengen voor een tolerante, duurzame en gender-gelijke wereld.