Het is inmiddels alweer een tijdje geleden, bijna alweer oud nieuws. Het gedeeltelijk boerka verbod deed op 1 augustus zijn intrede in Nederland. In het openbaar vervoer, in gebouwen van de overheid, in ziekenhuizen en verpleeghuizen en in scholen is het volgens het kabinet noodzakelijk dat mensen elkaar kunnen herkennen en aankijken en dus is daar gezichtsbedekking verboden. 

Velen vinden het een goede zaak. Een Boerka staat immers haaks op de Westerse cultuur waarin openheid en direct contact van groot belang zijn. Bovendien is het met de huidige terrorisme dreiging een mooie maatregel die aanslagen kan voorkomen. Anderen vinden het totaal niet passen bij de tolerantie waar Nederland in de wereld zo prat op gaat en een uiting van groeiende moslimhaat. Verschillende Europese landen gingen ons voor, en toch…? Ik twijfel. Ik vind de wet in Nederland eigenlijk moeilijk te begrijpen. 

Wat vind ik ervan vind?

Ingeborg (VS): Eigenlijk vind ik het pure symboolpolitiek. Ik lees dat het gaat om ongeveer 200 vrouwen in Nederland die een nikab of boerka dragen. Mijn gedachte: “Wat een ophef om politiek gewin. Het polariseert alleen maar. Trump doet dat met ‘Lock her up‘ of ‘Send her home’.” Ik vraag me bovendien af of we de vrouwen die de boerka dragen, wel genoeg horen. Achter iedere nikab of boerka zit immers een ‘eigen’ verhaal. 

Ik ben een voorstander van de vrijheid om te dragen wat je wil en een verbod straft die gedachte af. Aan de andere kant vind ik een vrouw in boerka ook een beetje ‘eng’ omdat ik gewend ben een gezicht te zien en met open vizier te communiceren. Een verbod werkt mijns inziens alleen maar in de hand dat die 200 vrouwen zich nog meer ingraven of door hun mannen verboden worden naar openbare plekken te gaan.

En die reactie is weer koren op de molen van Moslim-hatend Nederland. Ik heb ook ooit begrepen van vrienden die een tijd lang in Iran hebben gewoond dat het zo anders kan zijn als je met de vrouwen praat dan je als westerling vooraf denkt of meent te weten. En dan nog….het moslimgeloof in Nederland is van een heel andere orde dan in Indonesië of Afghanistan.

Hoe denk je eigenlijk over dit verbod als je in een land woont waar het merendeel van de bevolking islamitisch is? Als je ontmoetingen hebt gehad met de beschaafde islam en met de islam die terrorisme predikt? Als je dagelijks nikab en boerka-dragers om je heen ziet? Of zelf moslima bent? En hoe kijk je aan tegen het Boerkaverbod als je in Zweden, Duitsland, Frankrijk of Italië woont waar een soortgelijk verbod al wat langer geldt? Ik vroeg het de Wereldwijven.

Is het verbieden van de boerka een oplossing om de onderdrukking van Moslima’s tegen te gaan en de integratie in Nederland te bevorderen? 

Karien (Indonesië): Het is zo’n lastige kwestie… Voor mij staat voorop dat iedereen mag dragen wat hij of zij wil. Maar het echte probleem hier zit hem niet in een lapje stof en ik ben ook zeker geen voorstander van de volledige boerka. Je ziet hier in het Verre Oosten een steeds meer fundamentalistische islam – met geld uit het Midden Oosten worden moskeeën gebouwd die een heel andere islam prediken dan hier in de regio gebruikelijk was. Een die veel minder tolerant is. In Singapore droegen 10 tot 20 jaar geleden Maleise vrouwen zelden hoofddoeken, nu is dat wijd verspreid. In het Midden Oosten zijn er landen waar vrouwen gedwongen worden zich te bedekken, wat wel degelijk een vorm van onderdrukking is. De vraag die bij mij opkomt is of het omgekeerde, opleggen wat vrouwen niet mogen dragen, niet net zo goed onwenselijk is…

Esther (Italië): Ik vind het niet slim of respectvol om alle boerka en nikab dragende vrouwen af te schilderen als slachtoffers van moslim fundamentalisten. Ja die vrouwen zijn er. Er zijn ook vrouwen die alleen een hoofddoek dragen en alsnog de deur niet uit mogen van hun man. En er zijn vrouwen die geslagen worden door hun man en jonge meiden die gestalkt (en vermoord) worden door exen. Daar hoeft helemaal geen hoofdbedekking aan toe te komen.

Het gebrek aan veiligheid voor vrouwen, gelijkwaardigheid en respect, dat is wat mij betreft het probleem in de fundamentalistische islam, het fundamentalistische christendom maar zeker ook in onze samenleving in het algemeen. Door vrouwonvriendelijkheid te koppelen aan alleen islam en boerka’s los je weinig op. Het probleem is veel breder. Vrouwen objectiveren daar heb je mijns inziens trouwens geen boerka voor nodig, dat gebeurt ook bij vrouwen met een ontbloot gezicht…

Susanne (Myanmar):  Maar wat denk ik onbetwistbaar is, is dat de gezichtsbedekking bij nikabs en boerka’s strijdig is met alle psychologische en antropologische wetten van de Westerse manier van samenleven. 

Brenda (Jordanië): Als moslima draag ik de hidjab. Toen ik deze zomer op het punt stond om naar Nederland te komen en mij zorgen maakte omdat er zoveel negativiteit over de nikab en boerka werd gepubliceerd rond de wet op het verbod van de boerka, ben ik mij verder gaan informeren. Over het eigen rechter spelen als je als burger een moslima met gezichtsbedekkende kleding tegenkomen in openbare ruimten, de extreem rechtse uitspraken op wat sommigen van plan zijn te doen als ze iemand met deze bedekking zouden tegenkomen, en de reacties op moslimvrouwen in het algemeen.

Ik heb een goede vriendin in Nederland, een arabiste die jaren in Egypte heeft gewoond, gevraagd wat ik zou kunnen verwachten. Ten eerste zei ze dat ik in mijn recht sta. Gebeurt er iets, krijg je nare opmerkingen naar je hoofd geslingerd of erger, neem een foto en ga naar de politie. Ik kreeg echter bij dat advies het gevoel dat we in een omgekeerde wereld leven: Dat ik mijn onschuld moet kunnen aantonen terwijl ik niets fout doe. Ik kom voor andere dingen naar Nederland en wil hier helemaal niet mee geconfronteerd worden. Is dit Nederland anno 2019? In Jordanië word ik juist gerespecteerd omdat ik de hidjab draag. En er zijn genoeg vrouwen in mijn omgeving daar met de nikab en een enkele de boerka.

Carmen (Jordanië) : Zoals Brenda zich in Nederland voelt zo ben ik als blondje hier in Jordanië natuurlijk heel exotisch. Dat valt op. En dat begrijp ik dan ook weer. Wat zo leuk is van Jordanië is ‘leven en laten leven’. Vooral in de grotere steden loopt van alles door elkaar. Van nikab tot toeristen, het accepteert elkaar allemaal. En in je bikini aan het strand? De Russische toerist mag nog wel eens op het openbare strand gaan liggen maar de rest gaat lekker naar een Beach club.

Echte boerka’s zie je hier trouwens ook niet veel. Heb er wel eens eentje gedragen toen kennissen vanuit Saudi Arabië over kwamen. Zo’n gaasje voor je ogen is knap lastig door t leven gaan! Maar goed, ik ben blij dat het hier zo verdraagzaam is, konden andere landen nog een voorbeeld aan nemen alhoewel, volgens mij mag je hier in ‘publieke’ functies ook geen hoofddoek op. Nieuwslezeressen mogen geloof ik ook geen hoofddoek op en ik geloof niet dat vrouwelijke politie agenten met nikab aan het werk mogen. Interessant om eens uit te zoeken.

Monique (Kenia):  Ik heb tamelijk wat tijd doorgebracht in Moslim landen en gebieden en woon nu ook dichtbij een grote moslimgemeenschap. Vrijheid van religie vind ik erg belangrijk. Wat overigens niet zo is in veel moslimlanden waar je het als niet-moslim zwaar voor de kiezen krijgt en er zero tolerantie is. Ik vind Nederland al een tijdje doorgeslagen en vind boerka’s niet passen bij deze tijd.

In mijn optiek worden vrouwen op die manier onderdrukt.  Als mensen daarvoor kiezen moeten ze dat zelf weten maar vaak is het geen keuze. Tegen abaja en hoofdbedekking kan je niet ingaan, dat zal de moslim gemeenschap niet accepteren maar een vrouw verplichten onzichtbaar te zijn, dat gaat mij te ver. Bovendien lijkt het mij uit voorzorg met alle terroristische dreigingen en extreme veiligheidsmaatregelen van tegenwoordig prima om ‘nee’ te zeggen tegen de Boerka. Praat met vrouwen uit Saudi Arabië en Pakistan en de onderdrukking in de naam van hun geloof is je nauwelijks voor te stellen.

Antoniëtta (Groot Britannië): Ik ben voorstander van het Boerka verbod. Voor mij staat het symbool voor onderdrukking van de vrouw. In de landen waar het verplicht wordt gesteld, kun je nu niet bepaald zeggen dat de vrouwen daar gelijkwaardig zijn aan de man. Ik kan erg slecht tegen de ongelijkheid tussen man en vrouw en al helemaal als men dit onder de noemer ‘godsdienst’ gooit. Vrouwen riskeren gevangenisstraffen of soms nog erger wanneer ze in opstand komen tegen het verplicht dragen van een hidjab. Het moet een klap in het gezicht zijn voor deze moedige vrouwen, wanneer men in een vrij land, waar de vrouw gelijke rechten heeft, vrijwillig een boerka aantrekt. Het bevordert ook niet bepaald de integratie en acceptatie in de Westerse wereld.

Mirjam (VS): De filosoof Levinas zei, al zal hij het vast niet om deze reden hebben geformuleerd: “Mens-zijn betekent je verantwoordelijk voelen voor ander, en in dagelijkse contacten gaat dit altijd via het zien van het gelaat van ander. Een mens zónder gelaat gaan wij zien als object en dat aan tot geweld.” Niet toestaan dus die gezichtsbedekkingen. Het ontmenselijkt. 

Er zijn ongetwijfeld hier vrouwen te vinden die het vrijwillig dragen. Maar ik moet ook steeds denken aan de blauwe boerkadraagsters onder het Taliban regime en op andere plekken. Het gaat natuurlijk om de wereld erachter. Maar het symbool van die wereld toestaan terwijl je de wereld erachter afkeurt vind ik heel dubbel. Je kunt als samenleving natuurlijk normen stellen, dat doen we voortdurend. Daarin maak je altijd keuzes. Wat voor mij tenslotte ook weegt, is dat het Europees Hof de Franse boerka wetgeving die verder gaat dan de onze heeft getoetst aan het EVRM (mensenrechtenverdrag) en heeft gesteld dat het daarmee niet in strijd is.

Dewi (Nederland en Indonesië): Ik reis veel in Indonesië en zie daar steeds meer vrouwen volledig bedekt. De man loopt er naast in korte broek en shirtje. Ik krijg daar echt de rillingen van. Maar het is dáár en ik mag me niet bemoeien in dat land met de cultuur, religie, normen en waarden. Dus ook al is er sprake van onderdrukking, kan ik daar niets over zeggen. Maar ik heb hier in Nederland ook een paar keer een vrouw gezien, nagenoeg volledig bedekt en dat vind ik afschuwelijk. Het past niet in Nederland en ik vind het dan ook niet gepast in openbare ruimtes.

Dat heeft niks met discriminatie te maken, vind ik. Het zijn er nu misschien 200 maar straks kunnen het er meer zijn en dat vind ik geen prettig idee. Of de nikab nou zwart, paars of rood van kleur is. Het gaat mij dus niet om de religie maar de manier waarop die wordt uitgedragen en wat er achter zit. Een hoofddoek vind ik geen probleem maar volledig bedekt? Nee. Liever niet in Nederland. Ik ben juriste in mensenrechten en verdedig grond- en mensenrechten. Maar een nikab vind ik ver van mensen (vrouwen)rechten afstaan.

Het is overigens maar net vanuit welk perspectief we de mensenrechten bekijken natuurlijk. Ik vind het ook niet gepast als je als vrouw half bloot over straat loopt. Ik verblijf veel op Bali, daar zijn ze een stuk ruimdenkender. Maar als toerist in een bikini op de scooter? Ook op dat eiland heerst religie en cultuur. Het blijft een moeilijke en gevoelige kwestie.

Karien (Indonesië): Ik zie hier ook toeristen die zich extreem bloot kleden. Hebben zij het recht om zich zo te kleden of moeten ze zich aanpassen aan het land dat ze bezoeken? Gevoelsmatig vind ik het niet kunnen, maar ik ben ook blij dat Indonesië geen verbod erop invoert zoals sommige Arabische landen wel doen.

Foto: Marijke Hoebee


Marijke (VS/Nederland): Hoe kun je een mens met ‘een masker voor’ nu echt leren kennen, er wezenlijk contact mee maken? Ik zou heel graag leren hoe de bedekte vrouwen dat zelf ervaren. Zouden zij dat anders vinden? Misschien geeft ‘het niet zien’ hen juist een gevoel van vrijheid? Ik ken geen vrouwen met boerka. Het zou zo interessant zijn om hun zelf te horen!  Maar symboolpolitiek of niet. Ik vind het wel zinvol dat hier politiek een keuze in wordt gemaakt. Het is toch blijkbaar ‘een issue’ in de maatschappij. Negeren, doen alsof het er niet is, zou ook niet goed zijn. Beter bespreekbaar maken dan onderhuids laten doorsudderen.

Heidi (Duitsland): ‘Stem op een vrouw’ organiseerde een demonstratie tegen de wet en daaronder vind je ook heel veel reacties en meningen. Voor veel inhoudelijke reacties is wat te zeggen. Maar wat ook daar opvalt: we horen de stem van degene die ‘m draagt of heeft gedragen niet of nauwelijks!

Esther (Zweden): Ik zag laatst een aflevering van Jinek waar een vrouw met gezichtsbedekking aanwezig was. Jammer genoeg begreep ik aan het eind van het programma nog steeds niet waarom ze nu eigenlijk een nikab droeg. Wel was duidelijk dat ze er zelf voor koos. Maar doordat ik het niet begrijp, blijf ik hangen in het gevoel dat het me geeft, inderdaad een soort afkeer, afstand, omdat ik de persoon niet kan lezen. Ik weet niet zeker of dat gevoel zou weggaan als ik het wel begrijp, misschien niet, omdat ik te lang leef tussen mensen die hun gezicht niet bedekken. Tja, een verbod, in deze tijd, in Nederland met de huidige spanningen, ik denk dat dat voor die enkele honderden nikab dragers een wat overdreven maatregel is, die vooral olie op het vuur gooit.

De boerka, een extreme uiting van de Islam, een bedreiging voor de veiligheid? Of een keuze van gelovige vrouwen die met respect willen worden behandeld? 

Antoniëtta (Groot Brittanië): Ik vraag me toch af in hoeverre het vrije wil is en niet onder druk van de familie of misschien wil men een duidelijk standpunt innemen  tegen de Westerse normen en waarden. Ik kan toch moeilijk geloven dat er niet meer achter zit dan alleen, ik draag dit vanwege mijn geloofsovertuiging of omdat ik me hierin gewoon lekker voel. Het is mijn gevoel, ik kan het bijna niet aanzien, omdat ik het associeer met onderdrukking. Wellicht sla ik geheel de plank mis hoor, maar zoals gezegd is dat mijn gevoel als ik vrouwen zo zie lopen.

Ik heb wel eens gasten gehad, ze kwamen uit Saudi Arabia. Drie vrouwen in Boerka met drie mannen in moderne kleding. De vrouwen volgde zwijgend de mannen, die het woord deden. Het geeft mij een onbehagen gevoel en ik heb hier moeite mee. Anyway, het is een lastig onderwerp.

Brenda (Jordanië):  In Jordanië leven moslims en christenen in vrede naast elkaar. Het is een land waar de vrouw kiest wat ze draagt, waar meer vrouwen dan mannen afstuderen aan de universiteit, waar vrouwen in de regering zitten en op andere hoge posities, waar vrouwen een bedrijf kunnen opzetten en runnen. Er zullen ongetwijfeld vrouwen worden onderdrukt, zoals ook in Nederland voorkomt onder niet moslim vrouwen, maar die zie je niet op straat en daar hoor je nauwelijks over, zij worden door de familie ‘afgeschermd’. Met een verbod op de boerka, maak je het alleen maar nog moeilijker voor de vrouwen die al onderdrukt worden.

En juist met een verbod help je andere landen om de boerka op grotere schaal te verplichten om zo hun vrouwen en de grotere groep moslimvrouwen daaromheen te “beschermen”. Het werkt averechts en bevordert moslimhaat, juist tegen vrouwen!

De Arabische lente/revolutie heeft in veel landen zoals o.a Egypte totaal anders uitgepakt dan de bedoeling was. Met als gevolg dat er nu allemaal regels komen die de vrijheid vooral van, juist, de vrouwen beperken. Saoedi Arabië, Afghanistan, Pakistan. Er zijn meer landen in het Verre-Oosten waar de islam aan het veranderen is en strenger wordt als reactie op het Westen.

Karien (Indonesië): Ik vind een boerka of nikab heel weinig te maken hebben met veiligheid op straat. De vrouwen die ik ken die ze dragen, doen dat vooral om hun geloof en daarbij horende cultuur uit te dragen. De vrouwen die ik erover sprak, kozen er allemaal zelf voor.

Uiteindelijk komt het neer op wederzijds begrip en respect. Iets verbieden is zelden de oplossing, beter is het een dialoog aan te gaan. Ik maak me zorgen over hoe islam in deze regio verandert – van redelijk en open tot meer fundamentalistisch en intolerant. Maar het bestrijden van een symptoom, wat het verbieden van een boerka feitelijk is, is in mijn ogen onzinnig. Zo’n verbod zaait alleen meer onbegrip en haat.

Esther (Italië):  Ik kan me voorstellen dat het in Singapore inderdaad een compleet andere betekenis heeft. In Nederlands verband wordt echter als argument aangedragen dat we de geradicaliseerde islam niet moeten willen in Nederland en dus geen boerka. Daar twijfel ik aan. Volgens mij speelt er meer. Ik ben ook tegen de geradicaliseerde islam en vind ook dat die tegengegaan moet worden maar ik denk niet dat dit de manier is.

Met de Nederlandse staat van islamofobie en seksisme en nu dit boerkaverbod denk ik dat we de vrouwen die daadwerkelijk gedwongen worden om die boerka te dragen niet helpen door hen te weren in publieke ruimtes. Wat denken we dat er gaat gebeuren? Dat de mannen die hun vrouwen dwingen een boerka te dragen dan zeggen, ‘okay lieverd, doe maar af dan. Het mag niet in Nederland…’ Ik denk dat hen eerder verboden wordt naar deze plekken toe te gaan. Het is een heel problematische wet.

Brenda (Jordanië): Deze wet is bedoeld voor 200- tot maximaal 500 moslimvrouwen in Nederland. Het grootste gedeelte daarvan draagt de nikab of boerka uit vrije wil. Wie onderdrukt hen nu? Is dit echt zo belangrijk voor Nederland dat deze wet er is of is het toch meer een uiting van de groeiende haat tegen moslims? Is het om terrorisme te bestrijden of is het meer een vals gevoel van veiligheid? 

En dat je liever iemand spreekt waarvan je het gezicht kunt zien? Voor mij maakt het niet uit. Ik heb veel contact met vrouwen die zich bedekken. We kunnen praten, lachen en plezier hebben. Vaak zie ik ze ook zonder bedekking, bij hen thuis. Ik hoop echt dat de moslimvrouw ook haar vrijheid in keuze van kleding mag behouden.

Hebben jullie persoonlijke ervaringen als het gaat om tolerantie voor de moslimvrouw?

Brenda (Jordanië): Ik voelde mij deze zomer op Schiphol meer dan andere jaren uitgebreid en nors aangestaard. Na toiletbezoek, schikte ik in de ruimte zoals gewoonlijk mijn hidjab. Alle bewegingen werden gevolgd door een tiental vrouwen in de ruimte. Niemand zei iets, het was opvallend stil. Maar in het winkelcentrum in Amsterdam-noord voelde alles normaal. Ik viel niet op tussen het gemêleerde winkelende publiek.

Maar ik voel me wel degelijk in mijn vrijheid beperkt omdat ik niet kan doen wat ik graag doe in Nederland. Ik hou bijvoorbeeld erg van zwemmen en snorkelen. Iets dat ik graag doen in Jordanië in de Rode en Dode Zee en in mijn burkini. In Frankrijk mag dat niet meer. In Nederland probeer ik het niet eens, uit angst dat er iets tegen me geroepen wordt.

In Jordanië komen vliegtuigen aan vol met schaars geklede vrouwen, korte broek, laag topje, blote navel. Zij passen zich nauwelijks aan aan de cultuur. Zijn dat de mensen die om het hardst schreeuwen dat wij ons moeten aanpassen in hun land? 

Marijke (VS): Heel eerlijk, als ik in Nederland een vrouw een hoofddoek op zou zien doen in een openbaar toilet, zou ik er misschien ook wel met een half oog naar haar kijken. Niet omdat ik het negatief bekijk, maar meer uit een soort nieuwsgierigheid. Ik denk dat dat mens-eigen is. Ik voel trouwens wel een groot verschil tussen een hoofddoek en een boerka. De eerste staat niet ter discussie, het gaat om de volledige gezichtsbedekking. Het maakt wellicht uit dat je de vrouwen met boerka soms ook zonder de gezichtsbedekking ziet. Dan ken je ze. Dat geldt niet voor die gemeenteambtenaar of trambestuurder.

Esther (Italië): Ik was vorig jaar op Cyprus en vond het juist heel leuk om de weg te vragen aan een groepje vrouwen in nikab. Het bleken tieners te zijn, dat hoorde ik aan hun stemmen. De mobieltjes kwamen tevoorschijn en ze gingen heel enthousiast voor ons de weg zoeken op Google maps. Aan het feit dat ik verrast was over hun jonge leeftijd, vrolijke energie, openheid en mobieltjes leed ik af dat mijn eerdere ideeën over nikab dragende vrouwen niet stroken met wat ik daar zag.

Brenda (Jordanië): Op mijn paspoort staat een foto met hidjab. Een beetje exotisch misschien maar in Jordanië maakt het niet uit wat je draagt. Iedereen wordt als mens benaderd. Ik merk alleen op dat het dragen van de hidjab uit overtuiging, als moslima enorm wordt gewaardeerd. Hoewel het verbod niet de hidjab betreft, lijkt het alsof hidjab-draagsters wel worden meegetrokken bij het verbod van de boerka. Wat is de volgende stap? Vrijheid van meningsuiting en geloofsuiting is voor mijn gevoel geen verworven recht meer. Ik kies ervoor om in Nederland niet meer te gaan zwemmen omdat ik geen zin heb in de confrontatie. De paar keren dat ik eerdere jaren al negatief werd aangesproken op de hidjab waren kwetsend genoeg.

Marijke (VS): Ik krijg helemaal niet de indruk dat nu de hoofddoek ter discussie staat in Nederland. Die discussie is jaren geleden al gevoerd. Ik begrijp dat de hoofdbedekking bij het geloof hoort maar de discussie gaat over de totale gezichtsbedekking in de vorm van een boerka. Dat zien velen ook als symbool voor onderdrukking. Jezelf ‘moeten verstoppen’. En tja, praktisch, een boerka wordt als ‘in de weg zittend’ ervaren wanneer je bijvoorbeeld een nieuw rijbewijs aanvraagt bij de gemeente. En dat kan ik mij ook voorstellen. Voor de gemeenteambtenaar is er weinig verschil met een bivakmuts.

Maar is het nou eigen keuze of een verplichting, die Boerka?

Ingeborg (VS): Het gevolg van dit verbod is, denk ik, dat het polariseert en mensen ‘angstig’ en ‘agressiever’ maakt. Voor- en tegenstanders. In een dergelijke sfeer zijn redelijkheid en verstand ver te zoeken. Mensen gaan zich gedrag veroorloven (bijvoorbeeld voor eigen rechter spelen) dat haaks staat op tolerantie en begrip. Het gevaar is dat islamitische symbolen en gebruiken op een hoop gegooid worden met de nikab en boerka.

Daarnaast vind ik dat, ondanks mijn eigen ongemak met nikab en boerka, dat iedereen zou mogen dragen wat ie wil in Nederland. Ik vind gothic mensen en hooligans er ook een beetje ‘eng’ uitzien en dat vind ik van mijzelf ook nogal kortzichtig.

Als ik de stukken lees op Vice, op OneWorld kom ik tot de conclusie dat de meeste moslima’s die een boerka of nikab dragen in Nederland dat doen om rust met zichzelf en verbinding met het geloof te vinden, als een soort meditatief gebruik. Daar is volgens mij niets mis mee. Wat dat betreft is het, denk ik, absoluut een waarheid dat achter iedere sluier een ander verhaal schuilt. De reden van een nikab of boerka ligt er dus wat mij betreft aan in welk land je leeft…

Brenda (Jordanië): Gelukkig zijn er wel mensen die je accepteren zoals je bent, om het even wat je draagt. In Nederland draag ik ook gewoon westerse kleding omdat ik met mijn lengte al genoeg opval en pas me daarin dus aan. Maar zonder mijn hoofddoek voelt het niet goed. Alsof je de straat opgaat en vergeten bent om wat aan te trekken.

In de meeste gevallen is het de keuze van de vrouw wat ze als hoofdbedekking kiest. Het is haar connectie met Allah. Die kan naarmate men ouder wordt sterker worden. Dat zie je bij ons ook gebeuren, ook bij mannen. Wat mij het meeste beangstigt, is dat er zoveel ophef is. Iedereen moet er wel iets van te vinden, terwijl het maar om ongeveer 200 vrouwen gaat. Is dit het begin van nog meer moslim haat? Het zaadje is geplant. In Frankrijk lopen ze een paar stappen voor met het veranderen van de publieke mening tegen moslims…

Monique (Kenia): De boerka staat wat mij betreft symbool voor die onderdrukking. Ik ben al een heel leven op reis en heb al aardig wat moslim vrouwen ontmoet. Saudi Arabië is streng en vaak zijn juist die vrouwen die een boerka dragen daartoe door hun echtgenoot verplicht. En what about Afghanistan, om maar wat te noemen. Je ziet het hier in Northern territories. De weinige vrouwen van de Borana die een boerka dragen, doen dat omdat hun echtgenoot daar doorgaans achter zit. Maar het verschilt enorm per land. Je kunt Jordanië dus niet vergelijken met Saudi Arabië of Afghanistan. Ik heb veel tijd in Egypte doorgebracht en daar een mega verandering zien plaatsvinden sinds 1981. De vaak hoogopgeleide vrouwen daar walgen van de vrijheid die hen ontnomen wordt. Ik zag het land veranderen van liberaal voor moslimvrouwen tot terug naar The dark ages met onderdrukking.

Brenda (Jordanië): Vrouwen die onderdrukt worden zie je in Jordanië niet op straat en een boerka is hier een vrije keuze. Ik ken vrouwen die van abaja naar hidjab gaan en vervolgens kiezen voor de nikab. Ik denk dat alleen in Saoedi Arabië verplichtingen zijn qua kleding. In alle andere landen is het een vrije keuze. Hoewel er in sommige vrije landen wel imams zijn die iets anders prediken. Maar dan nog heeft de vrouw de keuze of ze dat advies gaat opvolgen. Je ziet nu wel in meer landen het dragen van de boerka oprukken.

Stephany (Egypte): Een boerka komt bij mij wel over als een vorm van onderdrukking. Het past ook totaal niet in de westerse samenleving. In Egypte worden vrouwen die een boerka of hidjab dragen veelal gediscrimineerd, want men associeert het hier met de lagere bevolkingsklasse. Hier worden ze wel degelijk verplicht om het te dragen. Niet door de overheid, maar wel door de vaders of echtgenoten. Of vrouwen een hidjab of boerka dragen is dan ook afhankelijk van hoe modern of traditioneel de vader of echtgenoot is en de sociale klasse waartoe ze behoren. De hogere klassen dragen minder vaak hidjab of boerka dan de lagere klassen. But even then hangt het nog steeds af van de vader of echtgenoot. Vreselijk om te zien hoe de vrouwen onderdrukt worden. Hoe alles afhangt van de mannen in hun leven. Dus vrouwvriendelijk is het zeker niet!

Monique (Kenia): Vrijheid van geloof prima maar een vrouw verplichten van alles te dragen vind ik al niet kloppen- de boerka gaat mij veel te ver en ik vind het niet van deze tijd. Het maakt de vrouw letterlijk onzichtbaar. Met alle terroristische dreigingen van extreem radicale moslimorganisaties vind ik het bovendien begrijpelijk dat men dit in overheidsgebouwen niet toestaat. Als ik in Saudi Arabië ben, wordt mij niet gevraagd of ik een abaja wil dragen, dat wordt mij verplicht terwijl ik geen moslim ben. Ik doe het omdat ik lands regels respecteer… maar respecteren ze mij? Ik denk van niet.

Brenda (Jordanië): Ik heb enorm met de vrouwen die overal (ook in het westen) ter wereld op wat voor manier onderdrukt worden te doen. Maar een boerkaverbod is niet de oplossing tegen onderdrukking van vrouwen. Misschien wat voorbarig maar ik durf te beweren dat hoe niet-moslimlanden, zich bemoeien met zaken die met de islam hebben te maken, hoe meer reactie er binnen de moslimlanden komt. En daarvan zullen natuurlijk juist de vrouwen weer als eerste de dupe worden.

Ik ga mijn religie niet verloochenen of schijnheilige spelen en doe mijn doek niet af. Maar het feit dat de bevolking in Nederland eigen rechter mag spelen als ze een vrouw in boerka tegenkomen op openbare plaatsen, tot de politie is gearriveerd beangstigt mij enorm. Eerlijk, ik voel me in Nederland voor het eerst sinds 10 jaar als moslima zoveel minder veilig dan in Jordanië…

Karien (Indonesië): Laatst ontmoette ik de schoonzus van een vriendin uit Jakarta die een nikab droeg en ik vind dat met contact leggen echt een belemmering. Ik hoor niet zo goed en moet iemands lippen kunnen zien om ze te verstaan. Erg frustrerend want ze was super vriendelijk aan het praten. Op zo’n moment kan ik toch de gedachte niet onderdrukken die mijn Javaanse hulp (zelf moslim) laatst zo mooi uite: “Als mannen problemen hebben met hoe ik me kleed, dan moeten ze hun ogen maar dicht doen…”

Deze quote van schrijfster Maryam Lee, die het boek Unveiling Choice schreef, somt mooi op hoe complex de discussie is: “What people need to understand is that the hijab can be both liberating and oppressive, depending on the situation and context. The problem is not the hijab per se, but the social conditions that compel a woman into or out of her hijab. Muslim women, hijabi or not, in considering whether the hijab is compulsory in Islam, must agree that their common enemy is disingenuous men who insist on telling women what to wear.

Ingeborg (VS): Mijn conclusie na het lezen van al deze meningen is een soortgelijke. Een kledingstuk als de boerka kan in een ander land, context of situatie een hele andere betekenis hebben. Achter iedere boerkadraagster schuilt een verhaal. In Nederland is dat verhaal in mijn ogen meestal een ander dan in Egypte of in Afghanistan. Mij lijkt het verbod in Nederland vooral uit een onderliggende angst geboren. Angst om eigen cultuur te verliezen. En angst polariseert. Dat zie ik hier in de VS dagelijks. 

Ik ben het dan ook eens met journalist Michel Maas die jarenlang in moslimlanden woonde en werkte: “In Atjeh is dat het verhaal van de haat tegen de westerlingen die wordt aangewakkerd door de sharia in de provincie. In Myanmar worden de Rohingya behandeld als slaven en wordt de nikab door de boeddhistische Birmezen gezien als een symbool van achterlijkheid. In Jakarta staan nikab-draagsters in de voorhoede van moslimprotesten en staat de nikab voor het oprukken van islam in het dagelijks leven, een islam die afwijkt van de oude, Javaanse versie van de religie. En in Nederland duikt het verbod op de nikab op als een verdediging van eigen waarden en normen, maar bestaat het verhaal erachter uit veel meer componenten. Het bestaat uit openlijke islamhaat die aan de bron staat van het verbod, en hoe Nederland die haat omdraait in iets ‘nobels’: een verbod voor bestwil van de vrouwen die zich door mannen en religie de wet laten voorschrijven.” BRON: De Volkskrant

MEER LEZEN VAN ANDERE WERELDWIJVEN DIE IN MOSLIMLANDEN WONEN? KLIK DAN HIER of HIER of HIER

Het gedeeltelijk boerka-verbod: De boerka, nikab, bivakmuts, integraalhelm en maskers mogen niet meer, een hoofddoek blijft gewoon toegestaan. Als burger kun je actie ondernemen. Een verpleegster kan bijvoorbeeld vragen om de nikab af te doen of om het ziekenhuis te verlaten. Wie dat niet doet, loopt het risico dat de politie erbij wordt gehaald, die vervolgens een boete van 150 euro mag opleggen. Iedere burger mag een boerka-draagster aanspreken. Als je je stoort aan de boerka op een plek waar dat verboden is, kun je vragen of de vrouw haar boerka wil afdoen, de locatie wil verlaten en je kunt de politie bellen. Ook is het toegestaan om een burgerarrest uit te voeren, zo bevestigt een woordvoerder van het Openbaar Ministerie. Volgens artikel 53 van het Wetboek van Strafvordering is bij ontdekking van een strafbaar feit iedereen bevoegd om een verdachte aan te houden. Maar dat mag alleen wanneer iemand op heterdaad is betrapt en wanneer de verdachte meteen aan de politie wordt overgedragen. Dwang mag alleen worden gebruikt om te voorkomen dat een verdachte de benen neemt, dat kan door iemand bijvoorbeeld tegen de grond te houden.

De Wereldwijven
De Wereldwijven vertellen verhalen die inspireren, verbinden en in beweging brengen voor een tolerante, duurzame en gender-gelijke wereld.