70 jaar was ze. Ik schrijf ‘was’ want haar lichaam is onlangs gevonden… Ze was mijn vriendin toen ik in Uruguay woonde en samen hebben we veel opgetrokken. Lunchen, naar de rodeo of gewoon een lange strandwandeling. Het was fijn om iemand te hebben die begreep hoe het voelde om nieuw te zijn in een land. Een bijzonder iemand die heel veel gaf om gelijkheid voor iedereen.

Ze werd 70 jaar geleden geboren aan de kust in New Jersey. ‘A real Jersey girl‘ zoals ze zichzelf noemde. Haar ouders hadden een hotel en ze was altijd buiten en op avontuur. Van kleins af aan gek op muziek en op de natuur. Het was dan ook niet gek dat ze de wereld rondreisde, maar op tijd terug was om bij Woodstock te zijn met een spandoek voor gelijkheid in de wereld. Ik noemde haar vaak Janis omdat ik haar op Janis Joplin vond lijken. Ze settelde zich in de Olympic Peninsula in het uiterste noordwesten van de Verenigde Staten, ver weg van mensen en samen met haar grote liefde leefde ze daar in de natuur. Totdat de Amerikaanse luchtmacht daar ging oefenen.

Amerika was niet meer haar Amerika

Dat deed haar veel pijn en ze vertrok. Haar grote liefde kreeg kanker en omdat ze geen groot kapitaal hadden, gebruikten ze hun woning om medicijnen te kunnen bekostigen. Het was goedkoper om een proefmedicijn te gebruiken dus dat deden ze dat. Helaas versnelde dat de dood van haar toenmalige man en hij overleed. Een dag voordat hij overleed, erfde hij een klein kapitaal van een oom, wat dus een dag later van haar was…

Ze hoefde niet lang na te denken. Amerika was niet meer haar Amerika. Ze voelde zich niet meer vrij in een land waar ze de agressie voelde. Een land waar in haar ogen oud worden gelijk stond aan in armoede leven en ze bang was voor de toekomst. Met pijn in haar hart vertrok ze. Ze hield namelijk ook van Amerika, het land waar ze ooit zo trots op was.
Toen begon haar zoektocht naar rust, veiligheid en vrede. Gelijkheid bleef voor haar het belangrijkste maar de strijd in Amerika had ze opgegeven.

“In Uruguay kon ze in alle rust haar jointje roken en met volle maan op het strand wandelen.”

Ze kwam in Uruguay terecht. Over dit land had ze goede dingen gelezen. Een vrij land in Zuid-Amerika, weinig criminaliteit en waar de hippiecultuur nog in stand werd gehouden. Hier kon ze in alle rust haar jointje roken en ‘s nachts, tijdens volle maan op het strand wandelen.

Het verleden hoor je niet mee te dragen

Ze bracht alleen haar nodige spullen. Haar dierbaarste bezit waren de sieraden van haar overleden man. Deze werden al snel gestolen maar zij zag het desalniettemin als een stap voorwaarts. “Het verleden hoor je niet mee te dragen”, zei ze dan. Ze huurde een huisje om vervolgens haar eigen houten woning te laten bouwen aan het strand. Heel simpel maar met alles wat ze nodig had. Het was een hele klus met de lokale timmerlieden, maar het lukte haar. Een eigen houten huisje aan het strand in Uruguay. Wat was ze trots!

Een nieuwe man in haar leven

Ze voelde zich vaak alleen en miste haar overleden man. Maar op een dag kwam er een nieuwe man in haar leven. Veertig jaar jonger en ze werd verliefd. Ze leefden samen totdat haar broer ongerust werd dat hij al een tijdje niks van haar gehoord had. Hij meldde het bij de politie en die gingen op zoek.
En nu is dus haar lichaam gevonden, in haar tuin, naast haar huis waar ze zo trots op was. Met uitzicht op de oceaan waar ze iedere ochtend haar wandeling deed. Wat heeft zij hard gevochten voor haar plekje en wat heeft zij veel ellende overleefd. En toch ook weer niet… Ze had eindelijk vrede en rust gevonden maar het is haar ook fataal geworden.

Amerikaans of Uruguayaans

Maar wat betekent de dood van mijn vriendin eigenlijk in een land als Uruguay? Ik heb de afgelopen tijd veel contact gehad met de inwoners van dit kleine dorpje. Er wonen nog geen 150 mensen. Iedereen kende haar en iedereen kent elkaar. Ze was de enige Amerikaanse in deze kleine gemeenschap. Mensen zijn boos, verdrietig maar ook bang en geven elkaar de schuld. Het onderzoek wordt ondertussen op de voet gevolgd. Haar jonge vriend is gearresteerd en mijn vriendin zal niet snel vergeten worden.

Maar ze vinden het ook oneerlijk dat er aan een Amerikaanse zoveel aandacht wordt besteed terwijl sommige mensen al jaren vermist zijn en er niemand is die zich om hen bekommerd.
Op dit moment wordt er nog iemand vermist uit een dorpje verderop. Maar aan deze vermissing is nog geen aandacht besteed en men vindt dit oneerlijk. Hoe erg het ook is voor mijn vriendin, in hoeverre is haar nationaliteit belangrijker? Waar is die gelijkheid?

Wie is belangrijker?

In Montevideo gaan steeds vaker geruchten dat het land onveiliger wordt. De grote stad is anders en daar gebeuren veel meer dingen. Op het platteland merk je hier weinig van maar dit komt natuurlijk heel dichtbij.
Op dit moment zijn er veel vragen. Niet zozeer meer om wat er gebeurd is of wie de dader is, maar mensen vragen zich af wat iemand belangrijker maakt dan een ander.

Ik weet dat mijn vriendin dit heel erg zou vinden omdat zij streed voor gelijkheid, vrede en geloofde in de liefde. Ze vertelde mij dat de wereld aan het veranderen is, maar dat het ook aan ons is om te blijven geloven in onze dromen.

Vanochtend sprak ik met iemand uit het kleine dorpje en zij zei: “Het is aan ons om er nu voor te zorgen dat er geen verdeeldheid komt. Het is aan ons om samen te werken en ons in te zetten voor gelijkheid. Ze heeft zich hier 70 jaar lang voor ingezet en wij gaan daar mee door.”

De vermisten van de ‘vuile oorlog’

Dat een Amerikaanse vermist werd, zorgde er ook voor dat er veel herinneringen aan de vuile oorlog in Argentinië naar boven kwamen. Mensen praten er liever niet over. Het doet ze teveel pijn en te veel familieleden zijn nog vermist. Niet alleen in Argentinië maar ook in Uruguay. Heel voorzichtig wordt het nu benoemd in dit kleine dorpje. Zou de verdwijning en het dramatische einde van mijn Amerikaanse vriendin de discussie en misschien de zoektocht naar hun eigen familieleden kunnen openen? 

En zo wordt er toch ook hoop gehaald uit een heel groot drama in dat hele kleine dorpje in Uruguay…

mm
Hi, mijn naam is Jasmijn en ik ben na vier jaar Zuid-Amerika weer terug in Nederland. Ik heb in Uruguay gewoond en veel van Brazilie, Paraguay en Argentinie gezien. In Uruguay heb ik verschillende projecten opgezet. Ik ben altijd nieuwsgierig naar andere culturen en plekken in de wereld. Er valt nog zoveel te ontdekken!