Iedereen die ooit geëmigreerd is of dat van plan is, heeft er mee te maken: visums, verblijfsvergunningen, nationaliseren… Maar hier in Guatemala zijn heel veel mensen die hier wonen en die dit allemaal weten te omzeilen. Hoe? Visaruns!

Even snel de grens over en weer om je toeristenvisum weer een paar maanden te verlengen? Het lijkt een betrekkelijk gemakkelijke manier om hier te kunnen wonen en alle wachtrijen en papierhandel met het Instituto Guatemalteco de Migración te omzeilen.

Nog even langer blijven?

Wanneer je Guatemala binnenkomt als Nederlandse toerist krijg je een stempel in je paspoort waarmee je 90 dagen in het land mag vertoeven. Sommigen vinden Guatemala zo geweldig dat ze hier eigenlijk nog best iets langer willen blijven. Maar hoe lang? Ja, dat weten ze vaak nog niet…

Dus wat doe je dan? Ga je een verblijfsvergunning aanvragen? Dat kost een hoop tijd, een hele stapel papieren en je bent er al gauw een jaartje zoet mee voordat het allemaal in orde is. Je kunt ook gewoon een roadtrip maken en even op-en-neer over de grens gaan. Zo zie je nog wat én je kan er weer 90 dagen tegen wanneer je terug komt.

Lekker makkelijk

Ik ben zelf erg van ‘het regeltjes volgen’. Vréselijk on-Guatemalteeks volgens mijn man. Ik heb dus inmiddels netjes mijn verblijfsvergunning geregeld. Inmiddels, want zelfs ik als ‘wet-en-regel-volger’ heb in mijn eerste jaren hier ook visa-runs gemaakt. Het ís namelijk ook wel vreselijk aantrekkelijk en gemakkelijk… Zeker wanneer je verwacht hier maar een paar jaar te wonen en je toch van plan was de buurlanden te gaan ontdekken. Maar wetten en regels veranderen doorlopend en het wordt steeds moeilijker.

Vroeger kon ik gewoon nog even met de bus naar Honduras. Computers waren er toen nog niet aan de grenspost. Paspoorten werden zodoende niet gescand en registratie bestond feitelijk niet. Door te doen alsof ik geen Spaans sprak, een beetje lief te lachen naar de douanebeambte en wat extra biljetten ‘discreet’ tussen mijn paspoort te steken, kreeg ik direct de benodigde stempeltjes. Ik hoefde het land niet eens meer uit…

Inmiddels is er het C4-akkoord: de 90 dagen die je krijgt voor Guatemala, gelden ook in één keer voor Honduras, El Salvador en Nicaragua. Tegenwoordig zul je dus naar één van de andere buurlanden moeten: Belize of Mexico. En inmiddels hebben de grensposten natuurlijk ook computers en registraties….

Toch maar legaal

De aanvraag van mijn verblijfsvergunning bleek niet eens zo moeilijk te zijn. De vereiste papieren waren eigenlijk ook vrij gemakkelijk te verkrijgen. Het was even zoeken naar het hoe-en-wat met alle stempels, legalisaties, vertalingen, zegels, betalingen maar afijn, uiteindelijk had ik het pakket compleet. En voilà… zes maanden later was mijn verblijfsvergunning goedgekeurd! Er viel een last van mijn schouders: ik ben legaal!

Hoewel een visarun niet echt illegaal is (zolang je daadwerkelijk het wettelijk aangegeven aantal uren Guatemala uit gaat en dan weer terugkomt en geen snelle stempels ‘koopt’ aan de grens), had ik er nooit echt een lekker gevoel bij. Steeds was ik toch weer enigszins paranoïde en zat ik in de stress als ik richting de grens moest.

Dan kwam ik daar aan in zo’n stoffig, heet kantoortje met een niet werkende ventilator. Zittend achter een krakkemikkig bureau ging de zwetende, stuurs kijkende ambtenaar dan alle pagina’s vol stempels (en dat waren er inmiddels natuurlijk nogal wat) eens even op zijn gemakje doorbladeren, terwijl hij af en toe een blik op mij en mijn nerveuze, gemaakte glimlach wierp. Maar uiteindelijk kreeg ik toch altijd weer de felbegeerde stempel!

Kan dat dan zomaar?

Nou ja, blijkbaar wel. Ik ken buitenlanders van verschillende nationaliteiten die hier dankzij de visaruns al meer dan 20 jaar ‘wonen’. En het is niet alsof dit stiekem gedaan wordt. Als je Googled op ‘Guatemala visa run’ of ‘Guatemala border run’ zijn er maar genoeg websites en blogs die je advies kunnen geven. Er zijn ook gewoon reisbureaus met vaste shuttles die je hiermee kunnen helpen.

Op verschillende expat-forums op internet worden er hele discussies aan gewijd: is het correct om als buitenlander op die manier in een gastland te verblijven of niet? Zeker als je nagaat hoe er momenteel in de Verenigde Staten en Europa (waar veel van deze eeuwige toeristen zelf vandaan komen) gereageerd wordt op zowel illegale als legale immigranten.

De regering bepaalt

Persoonlijk, ben ik niet uitgesproken voor of tegen de visaruns. Het is aan de regering om de regels te bepalen. En de Guatemalteekse overheid vindt het niet echt een prioriteit blijkbaar. Guatemala is ook zeker niet het enige land in Centraal- en Zuid-Amerika dat een visarun-paradijsje is!

Maar er zijn inmiddels ook landen die niet zitten te wachten op deze ‘eeuwige toeristen’. In Panama mag je maximaal 180 dagen blijven, maar daarna moet je wel voor 30 dagen het land uit. En Colombia en Brazilië hebben een 180-dagen-per-jaar-limiet voor buitenlanders met een toeristenvisum. We zullen zien of het in Guatemala zo gemakkelijk blijft…

mm
Buen dia, ik ben Ingeborg. In 2004 kwam ik voor het eerst in Guatemala en ik wilde eigenlijk niet meer weg! Mijn Guatemalteekse man en ik hebben tussendoor nog een aantal jaren in België gewoond, maar we hebben uiteindelijk besloten dat we toch het liefst in ons ietwat geïsoleerde dorp Livingston wonen. Ik probeer zo duurzaam mogelijk te leven in een cultuur waar dat helemaal (nog) niet belangrijk gevonden wordt… hopelijk doet een groen voorbeeld volgen!