Gisteren ben ik van Freetown, Sierra Leone, waar we wonen, naar Douala in Kameroen gevlogen, om de hele week in een annual review meeting te zitten. De reis hier naartoe was op z’n zachts gezegd ‘interessant’.

Vliegen binnen Afrika is niet simpel, door onder andere protectionisme van ‘eigen’ luchtvaartmaatschappijen en vliegvelden, is het een hele onderneming. Buiten een aantal tussenstops die tijd kosten, brak tot overmaat van ramp de piloot het opstijgen af. Een klein technisch mankement werd er gezegd. En na wat test-gas geven (daar leek het ten minste op), een rondje om het vliegveld, en de mededeling dat alles nu was opgelost, deden we een tweede poging en stegen we op om vervolgens veilig in Douala aan te komen.

Douala, Kameroen

Dit, vast onschuldige, technische probleem, veroorzaakte bij mij een emotionele achtbaan, waarvan ik een dag later nog aan het bekomen ben. Waarom wil ik dit werk zo graag doen? Ik werk meer dan full-time, waardoor ik een groot gedeelte van het leven van mijn kinderen mis: ik breng of haal ze niet vaak van school, en doe vaak niet mee aan allerlei ouder-projecten wat vaak toch een moeder-ding is. En dan riskeer ik ook nog eens mijn leven door in vliegtuigen van maatschappijen te stappen, waarvan ik niet eens weet of ze überhaupt op de ‘airline safety list’ voorkomen!

Assisted living helpt met ‘de balans’

De balans lijkt soms een beetje zoek, waardoor ik er af en toe van droom om huismoeder te zijn, de kinderen op de fiets naar school te brengen, en ze ’s middags met thee en een koekje op te wachten. Maar eerlijk gezegd denk ik niet dat ik gelukkiger word van het huismoederschap, en denk ik ook niet dat het perse beter is voor mijn kinderen. Zij zijn nu ook gelukkig, hebben vriendjes en vriendinnetjes, hobbies, en een vader die ze wel wegbrengt en thee en koekjes klaar heeft staan, en weet wat er in hun leventjes speelt en zorgt dat ik daarvan precies op de hoogte ben.

Bovendien, is het doordat we in Sierra Leone wonen ook nog eens zo dat ik misschien wel full-time werk, maar buiten dat werk weinig andere dingen heb die ik moet doen. Ik kan dus mijn onverdeelde aandacht aan de kinderen geven. Want met onze ‘assisted living arrangement’, hebben we beschikking over een full-time huishoudster, een nanny, een tuinman, dit in tegenstelling tot veel moeders in Nederland. Ik heb bovendien een man die ervoor zorgt dat al deze hulp vlekkeloos verloopt, de boodschappen zijn gedaan, en ook nog eens heerlijk kookt. Kortom, ik denk dat ik nu netto-genomen meer tijd met mijn kinderen doorbreng, dan ik in Nederland met een part-time baan zou kunnen doen.

Nog meer dan dromen over huismoederschap, droom ik ervan van om niet ’s nachts wakker te schrikken van die e-mail die nog verstuurd moet worden, of hoe het nou toch moet met dat ziekenhuis waar ze geen steriele handschoenen meer hebben. Dit is dus precies mijn probleem. Ik wil geen huismoeder zijn, ik vind het leuk om te werken. En los van de stress van kapotte vliegtuigen, geven de reizen die ik voor mijn werk onderneem me juist heel veel energie…

Ik zou alleen wel willen dat ik mijn werk op mijn werk kan laten, en dat mijn werk ruimte zou laten voor het moederschap.
Ik denk dat ik niet de enige ben. Dat weet ik eigenlijk wel zeker. In de media en in gesprekken met vriendinnen en collega’s komt meer dan eens naar voren dat het moeilijk is om als vrouw de juiste balans te vinden tussen werk en privé.

Laatst was de zakenvrouw van het jaar 2017, Elske Doets, te gast bij De Wereld Draait Door, waarbij ze de term ‘Balanstrutjes’ in de mond nam. Ze gebruikte deze term om vrouwen aan te duiden die niet aan de top komen omdat ze professionele kansen laten liggen ten bate van hun kinderen en/of gezin. Ik vind het idioot om als vrouw andere vrouwen op deze manier af te vallen en denk bovendien dat het nu eenmaal een biologisch feit is dat vrouwen op een andere manier reageren op gezinsbehoeften. Buiten allerlei gender normen waar we ook in Nederland last van hebben, denk ik bovendien dat het vooral een kwestie is van bedrijfs-policies en secundaire arbeidsvoorwaarden die voornamelijk ontwikkeld zijn door en gericht zijn op mannen.

Zwangerschap, Freetown
Een vrouw tijdens een zwangerschapscontrole in een kliniek in Freetown.

Hoe vrouwen de prijs betalen

Ik heb eens gekeken of er gegevens bekend zijn, over vrouwen net als ik: vrouwen die werken voor een internationale organisatie, expat en moeder zijn. Ik vond het volgende:

Onderzoek toont aan dat vrouwelijke expats een meer dan gemiddelde bijdrage leveren aan het bedrijf of organisatie waarvoor ze werken, en dat net als voor mannelijke expats de steun die ze krijgen van hun organisatie om hun werk goed te kunnen uitvoeren belangrijk is. Maar het toont ook aan dat vrouwen vaak een ander soort steun nodig hebben dan mannen. Mannen hebben blijkbaar meer behoefte aan bedrijfs-/organisatiecultuur gelieerde steun, terwijl vrouwen juist meer hebben aan ‘family supportive support’. Vaak bieden bedrijven/organisaties deze laatste steun veel minder, met als gevolg dat ze vaak goede, bekwame en in principe loyale werknemers kwijt raken.

Een intern onderzoek van de organisatie waarvoor ik werk, de VN, toont aan dat alhoewel mannen en vrouwen bij hun eerste aanstelling gelijk gekwalificeerd zijn, mannen toch sneller carrière maken. Vrouwen worden dus professioneel niet alleen benadeeld, maar zij betalen ook een grotere prijs voor hun carrière op privé gebied. De studie vond bijvoorbeeld dat van de ‘professional’ werknemers ouder dan 40 jaar, 45,7% van de vrouwen kinderen heeft, terwijl dit voor mannen 84,3% is. Meer van deze vrouwen zijn gescheiden of alleenstaand. Ook zijn ‘family reasons’ voor meer vrouwen dan mannen een reden om de VN te verlaten.

Balans truttige bedrijven

Ik vind dit schokkende feiten. Het komt er eigenlijk op neer dat de Verenigde Naties als organisatie totaal geen weergave is van de wereld zoals hij is. Kan je je voorstellen dat in Nederland minder dan de helft van de vrouwen kinderen heeft?! En dit gaat over zaken die toch relatief simpel opgelost moeten kunnen worden. Denk bijvoorbeeld aan flexibele werktijden, vergoeding van kinderopvang. Tot mijn kinderen vijf jaar zijn, heb ik bijvoorbeeld nergens recht op. De organisatie gaat ervan uit dat ik ze blijkbaar wel ergens achter kan laten en toch mijn werk kan doen.

Ik denk dat er met mij veel vrouwen zijn, die carrière willen maken en weigeren daarvoor hun privéleven op te offeren. En ook al zoek ik balans, ik ben alles behalve een balanstrutje. Ik ben eigenlijk best een super mom en ook nog eens een super werknemer. En als bedrijven/organisaties de vruchten willen plukken van vrouwen zoals ik, dan zouden ze, voor hun eigen bestwil, eindelijk eens balanstrutjes moeten worden!

mm
Kushe (Hallo)! Ik ben Patricia en woon sinds 2017 in Sierra Leone met man Bob, zoon Gijs (4) en dochter Mimosa (3), waar ik werk als verloskundig adviseur voor de VN. Graag neem ik je mee in de wereld van moeder- en kindzorg in dit land, waar naast heel veel moeilijkheden ook zoveel bijzondere en mooie momenten zijn. Ook zal ik je een inkijkje geven in de ups en downs van het expat leven en moedershap in een van de armste landen ter wereld.