Ik woon in Shanghai, een metropool die velen van jullie waarschijnlijk kennen. Een enorme stad met hoge gebouwen en ongeveer 25 miljoen inwoners. Als je in Shanghai woont, mis je niet heel veel. Je kan er (bijna) alles eten of bestellen, er nemen allerlei soorten culturele of artistieke evenementen plaats, en het Nederlandse begrip van ‘gezelligheid’ is er absoluut te vinden. Kortom, voor mij nu een geweldige stad om in te wonen en te leven. 

Maar ineens brak er een ziekte uit waar men niets over wist. Het Corona virus. Wuhan ligt 690 kilometer van Shanghai vandaan. Op zich wel een veilige afstand, dacht ik in eerste instantie. Parijs ligt dichterbij Amsterdam dan Wuhan bij Shanghai…

Corona virus, het leek zo ver weg

Toen de eerste slachtoffers van het Corona virus in december bekend werden, zat ik bij mijn ouders in Zuid-Afrika voor kerstmis en kreeg ik er niks van mee. Ook tijdens mijn terugreis naar Shanghai op 4 januari maakten wij ons nergens zorgen over. De afstand leek zo groot! Van Zuid-Afrika naar China, van Wuhan naar Shanghai. Ik moest 6 januari weer beginnen met werken, en daar waren mijn gedachten ook. 

De eerste week hoorde ik er ook nog niks over. Het was nog iets waar ik niet bij stil stond; Australië stond in brand. Dat was in het nieuws, daar was de aandacht van iedereen en ook die van mij. En ineens verschoof die aandacht van de media naar het probleem in China dat in een klap een heel stuk dichterbij kwam…

Corona? Cheers!

Meer en meer mensen raakten besmet en de eerste doden waren al gevallen. Op WeChat (de Chinese versie van WhatsApp) werd er hier en daar informatie losgelaten over het nieuwe virus. Mensen begonnen vragen te stellen. We maakte grapjes over de naam: ‘biertje erbij?’ Tegelijkertijd maakte we in grote groepen plannen voor die avond om samen te eten en daarna een drankje te doen in één van de vele leuke kroegjes in Shanghai. 

‘Het valt allemaal wel mee’, zeiden we tegen elkaar, ‘en als het mijn tijd is, is het mijn tijd!’ grapte we erachteraan. Tja, de Nederlandse nuchterheid prikte er wel doorheen. Die nuchterheid geeft je overigens ook wel kracht. In het gezicht van zoiets groots en onbekends kun je immers ook heel weinig. Eén ding is zeker, paniek heeft absoluut geen zin. 

De grootste mensen-migratie

Die donderdag avond, 23 januari, ging ik uit met vrienden en nam ik afscheid van een vriend die terugging naar Maleisië. Ik had toen al wel mondkapjes besteld vanwege de luchtvervuiling die regelmatig de kop opsteekt. Een mooie tijd om ze nu in huis te hebben, dacht ik nog. Dan heb ik ze én voor de vervuiling én voor dit virus. Ik deed er eentje op en stapte in de taxi op weg naar de kroeg. De taxichauffeur had er uiteraard ook een op.

De stad was leger dan normaal. We zaten buiten onder een heater en het viel ons op hoeveel buitenlanders op straat langsliepen en hoe weinig Chinezen. Was dit vanwege nieuwjaar of wisten de lokalen in Shanghai meer dan wij? Ik vond het allemaal wel een beetje spannend worden. Dat de stad stiller was dan normaal was te verwachten. Chinees Nieuwjaar is namelijk jaarlijks zo’n beetje de grootste mensen-migratie in China. Honderden miljoenen mensen reizen naar hun geboorteplaats om met familie de jaarwisseling te vieren maar de meeste wonen en werken in grote steden zoals Beijing, Shanghai en Shenzhen. Maar dat virus verspreidde zich al redelijk snel, kun je nagaan hoe snel het zal gaan als iedereen straks weer terugkeert naar hun woonplaats?  

Met wat zorgen liepen we naar een andere kroeg, waar buiten de deur een buitenlander met een mondkapje eerst onze temperatuur opnam voordat we naar binnen mochten. 

Corona virus in China
Foto: Macau Photo Agency

Leven in een angstige bubbel

‘Are you crazy, Puck? Haven’t you been following the news?‘ zei een Amerikaanse vriend de volgende dag toen ik hem vertelde over de leuke avond die we gehad hadden. Ik schrok een beetje. Die dag leek alles ontzettend snel te veranderen. WeChat groep-chats stonden vol met nieuwe informatie over Corona, up-to-date cijfers van besmette en dode mensen, en hoeveel daarvan er in Shanghai woonden. Mijn huisgenoot was naar het zuiden van China afgereisd voor de vakantie, en we namen contact op met elkaar om te vragen hoe het ging. Inmiddels waren alle toeristische attracties gesloten, waar zij zat maar ook waar ik zat. Elk uur liepen de cijfers op, en daarmee mijn zorgen ook. 

Ik werk als privé bijles lerares voor kinderen, en mijn werk werd per direct stopgezet. Ik zat al thuis vanwege het nieuwjaar, maar tegelijkertijd zat ik met de onzekerheid wanneer mijn werk weer zou beginnen en of China het besluit nam de rest van het land ook op slot te doen. Het virus leek als een bubbel groter te worden en iedereen op te slokken. Ik ging niet meer naar buiten, alleen nog om eten te halen. De straten leken nu angstaanjagend leeg. Was iedereen binnen gebleven vanwege het Corona virus? De lucht was grijs en het regende. Normaal gesproken is dat gewoon grijs en nat maar nu maakte het de hele stad spookachtig. De gezelligheid, de kroegjes en restaurants, alles ging deur per deur dicht. Er bleef maar weinig over, behalve de WeChat gesprekken. 

Humor houdt de moed erin

Fake News, een term die mij ongemakkelijk veel aan Trump doet denken, en dat in situaties zoals deze ontzettend veel bijdraagt aan het creëren van chaos en paniek. ‘Waarom doen we dat elkaar aan?’ vraag ik me voortdurend af. Heel veel vragen blijven vooralsnog onbeantwoord, en veel mensen willen graag hun antwoorden als de waarheid brengen. Maar we moeten ons vertrouwen leggen in de capabele handen van doktoren en onderzoekers.

Nog voordat het virus door de Wereldgezondheidsorganisatie werd benoemd als wereldwijde noodsituatie, vond ik gelukkig enorm veel troost in hoe de Chinezen met bijvoorbeeld de quarantaine omgingen. Ik keek veel liever naar de hilarische en hartverwarmende filmpjes van wat mensen (soms uit verveling) in hun huis deden dan naar alle nieuwsberichten die de ronde deden. Mensen riepen naar elkaar hangend uit de ramen van de hoge flatgebouwen in Wuhan.

In een land wat zo ver weg lijkt, waar de taal en de cultuur zo anders is, voelde ik me hierdoor toch niet alleen. De miljoenen anderen die net zoals ik opgescheept zaten met deze bizarre situatie zijn namelijk net zo menselijk als ik. Niemand wil dit virus. Iedereen maakt zich in kleine of grote mate zorgen. En iedereen wil dat het opgelost wordt. Het lijkt wel alsof hoe groter het probleem, hoe meer de menselijkheid zonder filters naar boven komt. Samen staan we echt ongelofelijk sterk. Wat een houvast!

Meer onzekerheden, maar ook meer vertrouwen

Vanwege de onzekerheden , wanneer ik kon beginnen met werk en of ik überhaupt nog China kon verlaten, ben ik afgelopen dinsdag naar Nederland gevlogen. Sindsdien lopen de cijfers nog steeds hard omhoog. Er zijn ontzettend veel mensen China uitgereisd net voordat alle luchtvaartmaatschappijen vluchten gingen schrappen. Er wordt inmiddels vanuit verschillende landen hulp gestuurd naar China. 

De onzekerheden blijven voorlopig nog voortleven. En er komen er steeds meer bij. De Chinese regering doet volgens mij zijn best om het virus te beteugelen. De mensen daar zijn bang, maar heel erg positief. De Chinese media laten zien hoe de mensen elkaar ondersteunen, of je nou in een grote stad woont of op het platteland. Er wordt veel energie gestoken in internationale hulp en ook al is een probleem ver weg, het is niet alleen het probleem van de Chinezen. Het is een probleem van de mensen die in China wonen, en dat vind ik een heel belangrijk verschil.   

mm
大家好!Mijn naam is Puck en sinds 2017 woon ik in Shanghai, China. Mijn nieuwsgierigheid naar de wereld en haar talen, verhalen, culturen en filosofieën bracht mij in eerste instantie bij De Wereldwijven. Nu mag ik hier ook mijn verhalen delen. Ik schrijf zelf graag over onderwerpen zoals avontuur en filosofie, maar ook over serieuzere thema’s zoals mensen – en dierenhandel.