Communicatie is key in elke relatie, maar wanneer je je in een zogenaamde interculturele relatie bevindt, brengt dat nog wel eens de nodige uitdagingen en hilariteit met zich mee!

Toen ik in 2017 naar Spanje vertrok, had ik het jaar daarvoor tijdens een sabbatical een beginnerscursus Spaans gevolgd in Barcelona. Waar ik tijdens dag één nog niet eens tot tien kon tellen, sloot ik de acht weken af op zogenaamd niveau A2. De basis was gelegd, dacht ik trots op dat moment! In de realiteit bleek dat beginnersniveau als sneeuw voor de zon te verdwijnen, na mijn terugkeer in Nederland.

Die nieuwe taal bleef slecht plakken

Wanneer je niet meer dagelijks omringd wordt door de klanken van een taal, de post-its waarmee ik mijn Spaanse onderkomen had volgeplakt om woordjes te leren, de uitleg op verpakkingen in de supermarkt, de liedjes op de radio, tja… dan blijft die nieuwe taal uiteindelijk net zo slecht plakken, als die eerder genoemde post-its.

Toen ik mij een jaar later in Barcelona vestigde, kon ik mij dus nog net door een bestelling op een terras bluffen, maar daar hield het dan ook bij op! Gelukkig red je je in Barcelona uitstekend zonder Spaans. Mijn werk was in het Engels en mijn huisgenoten waren óf Nederlands (typisch) óf spraken vloeiend Engels. Eigenlijk is het zo zonde als je erbij nadenkt. Ik had collega’s die inmiddels ruim vijf jaar in Barcelona woonde, maar nog minder Spaans spraken dan ik. Je mist dan op termijn toch echt wel een stukje aansluiting bij de locals. En zo blijf je in zekere zin de eeuwige toerist.

Hij geen woord Engels, ik gebrekkig Spaans

Anyhow, na een paar maanden ontmoette ik mijn Catalaanse vriend. We leken gemeenschappelijke interesses te hebben en ik vond hem meteen woest aantrekkelijk. Maar er waren ook wat nadelen waardoor ik toch niet wist of ik die eerste date wel door moest laten gaan! Allereerst woonde hij in Girona en ik was op dat moment praktisch de number one cheerleader voor Barcelona. Mijn voorkeur ging stiekem toch uit naar iemand die ook in Barcelona woonde. Daarnaast sprak hij geen (!) Engels. Tegenwoordig krijgt iedereen hier op school Engelse les, maar in zijn tijd nog niet. Ook worden alle films en series hier nagesynchroniseerd, dus er is gewoon veel minder exposure tot de taal. Tja, je kunt je wellicht voorstellen dat ik behoorlijk zenuwachtig was om af te spreken.

Tijdens die eerste date besefte ik me vrij snel dat communicatie om zoveel meer draait dan alleen praten.

Iets dat je wellicht wel weet, maar waar je minder stil bij staat als taal geen barrière is. Okay, heel eerlijk, in noodgevallen pakte we onze telefoon erbij en was Google (translate) mijn beste chaperonne. Maar bovenal leer je erg goed luisteren en observeren als je iemand niet goed begrijpt. Je leert ook meer geduld en aandacht te hebben, en je uiteraard kwetsbaar op te stellen. Om jezelf te uiten of je verhaal toch over te brengen, wordt er een beroep gedaan op je creativiteit en je wordt vindingrijker.

Geloof me, je zult verbaasd zijn over de verborgen communicatie skills die je in huis hebt! Denk aan wat je kunt ‘vertellen’ via oogcontact, gezichtsuitdrukkingen, lichaamshouding, intonatie of dingen aanwijzen en uitbeelden. Een spelletje charades is er niets bij! Maar zonder gekheid, al die dingen dragen zeker bij aan onderling begrip. Wat ook erg belangrijk -en fijn- is: lachen om misverstanden. Dat gebeurt overigens nu -na bijna drie jaar- nog steeds met regelmaat.

Lost in translation

Inmiddels spreek ik behoorlijk goed Spaans, begrijp ik steeds meer Catalaans en rent er een meertalige peuter door het huis; wat dat betreft zijn de clichés waar! Liefde is veruit de beste motivatie om een taal te leren en biedt de beste leerschool. In een verder gevorderde relatie, biedt een taalbarrière wat mij betreft ook voordelen. Denk aan boos worden of woordenwisselingen. Dat is toch een stuk lastiger in een andere taal en vaak schakel ik automatisch over naar het Nederlands.

Het voordeel is dat je hierdoor de druk van de ketel haalt. Je denkt meer na voor je wat zegt. En vaak is het gestuntel om de juiste woorden te vinden al genoeg om de boel te relativeren en samen hardop te kunnen lachen om de hele situatie. Heb je toch iets kwetsends gezegd waar je spijt van hebt? Met name dingen nuanceren is een crime. Dan kun je altijd nog de ‘lost in translation’ troef uitspelen!

mm
¡Hola! Ik ben Anouk en begin 2017 vertrok ik op mijn 34e naar Barcelona. Verliefd op het Spaanse leven en al snel ook mijn Spaanse prins tegengekomen, met wie ik inmiddels in Girona woon, samen met ons dochtertje en hond. Aan de UvA psychologie gestudeerd en ruim tien jaar werkzaam als marktonderzoeker. Mijn passie is verhalen delen, lees je mee?